فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهسابقه و هدف: گوساله‌های شیرخوار در بدو تولد با چالش‌هایی نظیر عدم تعادل بین اکسیدان‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها و همچنین سامانه ایمنی تکامل نیافته مواجه هستند. مواد معدنی کم‌مصرف ریز مغذی‌هایی هستند که در فرآیندهای فیزیولوژیکی متعدد مانند سوخت و ساز اکسیداتیو و سامانه ایمنی نقش فعالی داشته و برای عملکرد بهینه سلول‌ها و بافت‌ها و سلامت حیوانات ضروری هستند. نوع منبع و فرآهمی زیستی مواد معدنی کم‌مصرف ممکن است منجر به بهبود عملکرد رشد و سلامت حیوانات شود. در پژوهش حاضر اثر مکمل‌سازی شکل گلایسینات عناصر کم‌مصرف مس، آهن، روی و منگنز بر وضعیت آنتی‌اکسیدانی و التهابی، پاسخ ایمنی، فراسنجه‌های خونی و سلامت گوساله‌های شیرخوار هلشتاین بررسی شد. مواد و روش: تعداد 20 رأس گوساله سه ‌روزه نژاد هلشتاین (10 رأس نر، 10 رأس ماده) با میانگین وزن تولد 5 ± 40 کیلوگرم به-طور تصادفی به دو گروه تیماری و 10 رأس گوساله در هر تیمار تقسیم شدند. تیمارهای آزمایشی شامل گروه شاهد دریافت کننده شیر و خوراک آغازین پایه به‌همراه پروتئین آب پنیر (به‌عنوان حامل عناصر کم‌مصرف) و گروه تیمار دریافت کننده شیر حاوی 6، 5/1، 15 و 6 قسمت در میلیون روی، مس، آهن و منگنز به ترتیب + جیره آغازین پایه حاوی 40، 10، 100 و 40 قسمت در میلیون روی، مس، آهن و منگنز به شکل کمپلکس گلایسینات بود. گوساله‌ها در63 روزگی از شیر گرفته شدند. جهت ارزیابی وضعیت آنتی‌اکسیدانی (غلظت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز، فعالیت آنزیم کاتالاز، ظرفیت تام آنتی‌اکسیدانی و غلظت مالون‌دی‌آلدیید) و التهابی (غلظت سرم آمیلویید A و هاپتوگلوبین)، پاسخ ایمنی خونی (غلظت ایمونوگلوبولین G سرم علیه آلبومین سفیده تخم‌مرغ) و فراسنجه‌های خونی (فراسنجه‌های خون‌شناسی و غلظت هورمون‌های تری‌یدوتایرونین، تیروکسین و کورتیزول)، نمونه‌های خون در روزهای صفر، 21، 42 و 63 از طریق سیاهرگ گردنی جمع‌آوری شدند. پاسخ ایمنی سلولی با تغییرات ضخامت پوست ناحیه تزریق فایتوهماگلوتنین در انتهای آزمایش اندازه-گیری شد. ارزیابی وضعیت سلامت، نمره چشم، نمره بینی و نمره مدفوع به صورت روزانه و دمای مقعد در انتهای آزمایش اندازه‌گیری و ثبت شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که در گوساله‌های دریافت کننده شکل آلی عناصر کم‌مصرف تعداد گلبول‌های قرمز، مقدار هموگلوبین، درصد هماتوکریت و نوتروفیل، غلظت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز و دمای مقعد نسبت به گروه شاهد بالاتر و درصد لنفوسیت، غلظت مالون‌دی-آلدیید و امتیاز چشم پایین‌تر بود) 05/0(P <. گوساله‌هایی که مکمل گلایسینات عناصر کم‌مصرف را دریافت کردند، نسبت به گوساله‌های گروه شاهد تمایل به کاهش غلظت سرم آمیلویید A داشتند. علاوه‌بر این گوساله‌های دریافت کننده شکل آلی عناصر کم‌مصرف در روز 21 مطالعه در مقایسه با گوساله‌های گروه شاهد فعالیت آنزیم کاتالاز و ظرفیت تام آنتی‌اکسیدانی بالاتری داشتند) 05/0(P <. طی این آزمایش، مکمل گلایسینات عناصر کم‌مصرف تغییری در پاسخ سامانه ایمنی و فراسنجه‌های هورمونی گوساله‌های شیرخوار ایجاد نکرد.نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، افزودن شکل گلایسینات عناصر کم‌مصرف مس، آهن، روی و منگنز در مقادیر مذکور به شیر و جیره آغازین سبب بهبود برخی فراسنجه‌های خونی و وضعیت آنتی‌اکسیدانی گوساله‌های شیرخوار شد.