تاثیر نگارگران مهاجر مکتب تبریز دوم بر نگارگری دربار گورکانیان هند (با تاکید بر دوران شاه تهماسب صفوی و همایون شاه و اکبر شاه گورکانی)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناس ارشد هنر اسلامی، مؤسسۀ آموزش عالی مارلیک، نوشهر، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 دانشیار گروه صنایع دستی و پژوهش هنر دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران،

doi
10.22111/jsr.2021.22832.1706
چکیده

در دوران سلطنت شاه تهماسب صفوی، بحث توبۀ شاه مطرح می‌شود؛ ازاین‌رو عدم‌توانایی پیروی از شاه توسط هنرمندان، موجب کم‌توجهی او نسبت‌به آنان می‌شود. در این دوران همایون در ایران با میرمصور آشنا و درصدد راه‌اندازی کارگاه نقاشی مغول برمی‌‌آید. توجه همایون شاه به ایشان فرصتی را فراهم آورد تا برخی هنرمندانِ ناراضی از دربار، به هندوستان مهاجرت کنند. هنرمندان مهاجر که هریک نامی بلندآوازه در مکتب نگارگری ایران داشته‌‌اند، تحت حمایت همایون شاه و سپس فرزندش اکبر شاه، نقشی بی‌‌بدیل در بنیان‌نهادن سبک هندی-ایرانی ایفا کرده‌‌اند. این پژوهش به دنبال پاسخ بدین پرسش است که نگارگران مهاجر ایرانی مکتب تبریز دوم چه تأثیراتی بر نگارگری گورکانیان هند گذاشته‌‌اند؟ هدف از این پژوهش بررسی چگونگی تأثیر این هنرمندان ایرانی بر هنر و فرهنگ هند در مقطع تاریخی گورکانیان و تداوم آن در قالب سبک تلفیقی هندی–ایرانی در دوره‌‌های بعد است که با استفاده از روش توصیفی-تاریخی و بهره‌‌مندی از اسناد و منابع موجود و مشاهدات میدانی در موزه‌‌ها صورت گرفت. نتیجۀ پژوهش حاکی از آن است که هنرمندان مکتب دوم تبریز مهاجرت کرده به هند، زمینه‌‌های تعامل هنری بین ایران و هند را فراهم ساخته و سبک هندی-ایرانی را به‌وجود آوردند. در سبک نگارگری هندی-ایرانی تأثیر نوع قلم‌‌گیری، رنگ‌‌آمیزی و ترکیب‌‌بندی خاص هنرمندان ایرانی به‌خوبی مشهود است.