نظام دینی آخرین بازماندگان آریائی در کافرستان افغانستان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشته ادیان و عرفان دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 استادیار گروه ادیان و عرفان، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22111/jsr.2021.36742.2138
چکیده

مردمان ناحیۀ کوهستانی شرق افغانستان تا یکصد سال پیش، دارای فرهنگ هندوایرانی و ایدئولوژی مبتنی بر دامداری بودند. این آریایی‌‌ها که سرزمین‌شان از طرف مسلمانان، کافرستان و بعد از ورود اسلام نورستان خوانده شد، آخرین بازمانده از باورها و آیین‌های آریاییان باستان بوده‌‌اند که به‌دلیل شرایط جغرافیایی و اجتماعی تا یک سدۀ اخیر در این دیار باقی مانده‌‌اند. آن‌ها به زبان‌های مختلف هندواروپایی سخن می‌‌گفتند و دارای جنبه‌هایی از مذاهب هند و آریایی بودند. در این پژوهش ضمن پرداختن به کلیات تاریخی و ریشۀ قومیتی نورستانیان، طرحی کلی از پرستش خدایان مختلف و ارتباط آن‌ها با فرهنگ عظیم هندوایرانی و سیر تحولات احتمالی در این نظام اعتقادی با نگاهی به نظریۀ دومزیل مورد بررسی قرار می‌‌گیرد؛ بنابراین پرسش اصلی این خواهد بود که آیا می‌‌توان خدایان این کافران و باورها آن‌ها را در طرحی همانند نظام پانتئونی دمزیل مطرح کرد؟ رابطۀ این باورها با نظام عقیدتی هندوایرانی چگونه قابل‌تبیین است؟ اهمیت این پژوهش در این است که فرهنگ و عقاید این مردم می‌‌تواند نمایانگر زندگی اجتماعی و دینی آریاییان کهن هند و ایران باشد. پژوهش حاضر با ابزارکتابخانه‌‌ایی و با روش تطبیق و تحلیل داده‌‌ها صورت گرفته است.