فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی شاخص‌های علم‌سنجی مورد اشاره در سند چشم‏انداز بیست ساله ایران به منظور تعیین میزان تحقق آن‌ها و مقایسه با وضعیت مورد انتظار انجام گرفته و در آن، با بهره‌گیری از روش مطالعه‌ اسنادی و تحلیل محتوای کیفی، شاخص‌های موجود در سه مقوله‌ انتشارات علمی (5 مورد)، فناوری و نوآوری (4 مورد) و مشارکت بین‌المللی (2مورد) که به مطالعات علم‌سنجی مربوط می‌شود، بررسی گردید. داده‌های گردآوری شده از متن سند به عنوان وضعیت مطلوب مورد تجزیه و تحلیل قرار ‌گرفته و وضعیت مورد انتظار به نسبت سال‏های سپری شده از تصویب سند محاسبه شد. از سوی دیگر، بررسی این شاخص‌ها در وضعیت فعلی به منظور سنجش میزان توفیق به وضعیت مطلوب پیش‌بینی شده در سند مورد ارزیابی قرار گرفت. این سنجش با استفاده از داده‌های معتبر حاصل از گزارش‏های ملی و بین‌المللی از نهادها و پایگاه‌های رسمی صورت گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد تفاوت معنی‌داری میان وضعیت موجود شاخص‏های علم‌سنجی در هر دو حوزه‌ انتشارات علمی و فناوری و نوآوری نسبت به وضعیت مورد انتظار در سند چشم انداز وجود ندارد. هرچند در مواردی از قبیل میزان استنادات در هر واحد انتشارات، شمار نشریات با نمایه بین المللی معتبر (ضریب تأثیر بالاتر از 3) و اختراعات و اکتشافات به ثبت رسیده بین‌المللی، فاصله تا تحقق وضعیت پیش‏بینی شده فاحش است. لیکن تفاوت میان وضعیت موجود در شاخص‏های مشارکت بین‌المللی و تأثیر آثار علمی ایران در سند چشم انداز نسبت به وضعیت مورد انتظار معنی‌دار است. همچنین، اهداف سند چشم انداز در اغلب شاخص‌هایی که به جنبه‌های کمی مربوط می‌شوند، از قبیل تعداد دانش‌آموختگان، اعضای هیئت علمی، مقالات نمایه شده و غیره، نسبت به شاخص‌هایی که ابعاد کیفی‌تری دارند از جمله، ضریب تأثیر مجلات، مقالات پراستناد و غیره، در وضعیت مطلوب‌تری قرار دارند.