ارزیابی تحقق­ پذیری برنامه­ های میان مدت شهرداری کلانشهرها مطالعه موردی: برنامه 5 ساله راهبردی عملیاتی شیراز (1397-1392)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

2 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

3 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22059/jhgr.2021.311294.1008186
چکیده

برنامه‌ها و طرح‌های شهری که اهمیت بالایی نیز در روند توسعه شهری دارد، برنامه‌های میان‌مدت شهرداری‌هاست که در زمینه ارزیابی تحقق‌پذیری این برنامه‌ها، تاکنون اقدام جامعی در کشور صورت نگرفته است. ارزیابی این طرح‌ها ازآن‌جهت اهمیت دارد که از طریق آن می‌توان اطلاعات مفید و سودمندی در خصوص چگونگی انجام مؤثر برنامه‌ها برای تقویت اثرات مثبت، حل مسائل و مشکلات شهری و همچنین حذف برنامه‌های غیرضروری به دست آورد. لذا تحقیق حاضر تحقق‌پذیری برنامه 5 ساله راهبردی عملیاتی شهرداری شیراز (1397-1392) را ارزیابی کرده است. ارزیابی از نوع ارزیابی پس از اجرا بوده که با روش توصیفی - تحلیلی انجام‌گرفته است. جمع‌آوری داده‌های تحقیق نیز با استفاده از پرسش‌نامه‌ای که توسط 30 متخصص و کارشناس تکمیل گردیده، جمع‌آوری‌شده است. ارزیابی چشم‌انداز برنامه با استفاده از 9 شاخص اصلی انجام پذیرفت. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد ازجمله مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در عدم تحقق اهداف برنامه‌های میان‌مدت شهرداری شیراز، عدم توجه کافی به ویژگی‌های اجتماعات محلی و نیازهای آن‌ها، ناپیوستگی میان مراحل مختلف برنامه‌ریزی، عدم توجه به زمان‌بندی برنامه‌ها، عدم انعطاف‌پذیری برخی از محورهای برنامه، ناپایداری درآمدی شهرداری و ... است. درنهایت با استفاده از مدل تحلیل عاملی، 5 عامل موثر در تحقق چشم‌اندازها و اهداف برنامه راهبردی و عملیاتی شهر شیراز مشخص شد. ازجمله مهم‌ترین پیشنهاد ارائه‌شده در این پژوهش جهت افزایش تحقق‌پذیری برنامه‌های آینده، می‌توان به برقراری ارتباط منسجم بین قسمت‌های مختلف برنامه، به‌طوری‌که چشم‌اندازها و اهداف مختلف برنامه، یکدیگر را پوشش دهد اشاره کرد.