تضمینی دیگر از گلستان سعدی اثر تفته سکندرآبادی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، تهران، ایران

doi
10.22111/jsr.2021.23122.1718
چکیده

توجه و اقبال گسترده در شبه‌قاره به آثار سعدی در میان پژوهش‌های سعدی‌شناسی در ایران تا حدی مغفول مانده‌است، حال آنکه بررسی شرح‌ها، فرهنگ‌نامه‌ها، انتخاب‌ها، استقبال‌ها، تتبع‌ها و ترجمه‌های گوناگون از آثار سعدی به زبان‌های گوناگون در شبه‌قاره می‌تواند راهگشای مشکلات ابیات و عبارات سعدی در تصحیح، شرح، خوانش، معنایابی و به‌طورکلی مکمل مطالعات سعدی‌شناسی باشد. از این رهگذر، پژوهش حاضر به بررسی یکی از تقلیدهای گلستان سعدی، یعنی تضمین گلستان اثر میرزا هرگوپال تفته سکندرآبادی (1214-1296 ه.ق) پرداخته است تا به این پرسش پاسخ دهد که آیا از طریق ابیات تضمینی گلستان در اثر تفته می‌توان به ضبط‌ها و قرائت‌های تازه‌ای در تصحیح گلستان دست یافت؟ تفته در دو اثر خود به اقتفای سعدی رفته است؛ در سنبلستان، به بوستان نظر داشته و در تضمین گلستان به شیوه‌ای منظوم، ابیات گلستان را تضمین کرده است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی پس از بیان ویژگی‌های ساختاری تضمین گلستان و ذکر انواع تضمین‌های به‌کاررفته در آن، به مقایسۀ ابیات تضمینی از گلستان در اثر تفته با تصحیح‌های یوسفی، خزائلی، ایزدپرست از گلستان سعدی، پرداخته و با استفاده از اثر تفته، ضبط پاره‌ای از واژگان گلستان را در تصحیح‌های فوق بررسی و بازبینی کرده است.

کلیدواژه‌ها