فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در قرن نوزدهم میلادی، رقابت دول اروپایی در شبه‌قاره هند کانون تحولاتی شد که سرنوشت مناطق شرقی فلات ایران را دگرگون کرد. رقابت فرانسه و روسیه با انگلیس و تلاش در دستیابی بر هندوستان انگلیسی‌‌ها را برآن داشت تا با اتخاذ سیاست ایجاد دولت‌های حایل و تجزیه و جداسازی مناطقی از ایران و افغانستان کنترل بلوچستان را به دست گیرد. دولت مرکزی ایران سعی داشت تا با گسترش نفوذ در بلوچستان، قدرت تضعیف‌شدۀ خود را بازیابی و تحکیم بخشد. این امر مانعی در تحقق اهداف انگلیس بود. هدف این مقاله بررسی تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی مرزهای جنوب شرقی ایران و بازشناسی نقش راهبردهای انگلیس در هند و جدایی بلوچستان در عصر قاجار است.روش پژوهش بر مبنای روش تحقیق تاریخی و به شیوۀ اسنادی و کتابخانه‌‌ای است. این بررسی نشان می‌دهد اهداف و سیاست‌های انگلیس و رقبای اروپایی آن در قرن نوزدهم در شرق ایران، دستیابی به منابع غنی و منافع خود در شبه‌قاره استراتژیک هند و افزایش نفوذ در منطقه بوده است و تضعیف دولت ایران، تقسیم قوم بلوچ با تجزیه و جداسازی بلوچستان، ترسیم مرزهای ساختگی خاوری و ایجاد هویت کاذب ازجمله سیاست‌های منطقه‌ای انگلیس بوده است. این پژوهش به‌دنبال چیستی نقش استعمار انگلیس در هندوستان و تجزیۀ بلوچستان است.