نحوه و علل گسترش تشیع در هند (از قرن هفتم تا دهم هجری قمری)

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22111/jsr.2021.22799.1704
چکیده

به‌درستی نمی‌توان تاریخ اولیۀ ورود شیعیان به هند را تعیین کرد، اما ریشه‌های تاریخی گسترش تشیع در هند را باید مهاجرت برخی از ایرانیان دانست. این مهاجرت‌ها قبل از حملات مغولان به ایران نیز وجود داشت، اما بعد از آن به‌دلیل مشکلات به‌وجودآمده در ایران، گسترش بیشتری پیدا کرد. پس از حملات مغولان به ایران و تا پایان فرمانروایی حکومت مغولان کبیر در هند، حکومت‌های شیعی مختلفی همچون قطب‌شاهیان، نظام‌شاهیان، بهمنیان و عادل‌شاهیان در هند تشکیل شد. علمای مهاجر ایرانی، هم در تشکیل این حکومت‌ها و هم در ادارۀ مسائل نظامی، اقتصادی، فرهنگی و بین‌المللی آن‌ها نقش بارزی ایفا کردند. همچنین مهاجران ایرانی در کنار فعالیت‌های سیاسی و حکومتی، در فعالیت‌های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی جامعه، مثل هدایت و همراهی‌کردن مردم در زمان‌ها و مسائل مختلف نقش پررنگی از خود نشان دادند.سؤال اصلی پژوهش حاضر این است که تشیع از چه زمانی و به چه شیوه‌هایی توانسته در میان هندیان نفوذ یابد؟ و سؤال دیگر این پژوهش این است که چه سازوکارهایی و از سوی کدام طیف‌ها در این امر مؤثر بوده است؟ همچنین بررسی علل و نحوۀ گسترش تشیع در هند و نیز عملکرد مهاجران ایرانی در زمینه‌های مختلف فرهنگی، اداری، سیاسی، نظامی، اقتصادی و اجتماعی در حکومت‌های شیعی تشکیل‌شده در هند، موضوع این تحقیق است که به روش توصیفی-تحلیلی ارائه می‌شود.