فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دورۀ صفویه برخی از خاندان‌های برجستۀ ایرانی به دلایل مختلف، به هندوستان مهاجرت کردند. مهاجرت این خاندان‌ها به قلمرو گورکانیان هند همراه با تجربیات بیشمار سیاسی و اجتماعی آنان به‌طور طبیعی منشأ تأثیرات قابل‌توجهی در عرصه‌های مختلف در هند بود. ازجمله این خاندان‌ها، خاندان زیک بود. این خاندان که از سابقۀ درخشان خدمات نظامی و سیاسی در دورۀ شاه عباس اول صفوی برخوردار بود، پس از مرگ وی و به‌واسطۀ اختلافات درباری مورد غضب قرار گرفتند و مجبور به ترک ایران و پناهندگی به دربار گورکانیان شدند.این پژوهش به شیوۀ کتابخانه‌ای و به روش توصیفی و تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش اصلی است که خاندان زیک چه نقشی در دورۀ گورکانیان هند ایفا کردند؟ یافته‌های اجمالی این پژوهش مؤید آن است که خاندان زیک با بهره‌گیری از تجربیات نظامی و سیاسی خود نقش مؤثری در مقابله با ازبکان و برخی از فتوحات گورکانیان هند ایفا کردند. تلاش پیگیر این خاندان در عمران و آبادی برخی از نواحی قلمرو گورکانیان همچون کشمیر و کابل و حمایت بی‌وقفۀ آنان از گسترش زبان فارسی و مذهب تشیع در هند از تأثیرات مهم حضور این خاندان، در دربار گورکانیان هند بود.