تحلیل عوامل شکل‌گیری و محتوای تاریخ‌نگاری‌های محلی فارسی سند (از اوایل قرن هفتم تا اواسط قرن دوازدهم هجری)

نویسندگان

1 استادیار جامعه المصطفی العالمیه اصفهان (نویسنده مسئول)

2 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22111/jsr.2020.22661.1701
چکیده

پژوهش حاضر به نقد و بررسی تاریخ‌نگاری فارسی ایالت سند شبه‌قاره، از اوایل قرن هفتم تا نیمۀ اول قرن دوازدهم هجری پرداخته‌است. اهمیت موضوع در آن است که اوج تاریخ‌نگاری محلی هند از سال 613 تا 1150 هـ.ق در سدۀ یازدهم بوده و به لحاظ پراکندگی جغرافیایی، عمده آثار تاریخ محلی هند در طی این سال‌ها مربوط به سند است. ضرورت پژوهش ایجاب می‌کند که عوامل شکل‌گیری این آثار مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. درواقع سؤال بنیادین پژوهش آن است که عوامل شکل‌گیری تواریخ محلی فارسی سند در دورۀ تاریخی مورد بحث و نقاط ضعف و قوّت هرکدام از این آثار کدامند؟ روش تحقیق انجام‌شده، بر مبنای توصیف و تحلیل منابع تاریخی دست‌اول فارسی ایالت سند در دورۀ زمانی مورد بحث است. بنابر بررسی‌های انجام‌شده بسیاری از این آثار توسط دولتمردان و رجال متنفذ یا براساس توصیه‌های حُکام و بزرگان کشوری و لشکری نگاشته شده‌است. قالب و محتوای این آثار مشتمل بر آگاهی‌هایی در باب جغرافیای تاریخی، سلسله‌ها و حاکمان، جنگ‌ها، فتوحات، رجال و مشاهیر است.