ترسیم نقشه موضوعی کووید 19 در ایران: مورد مطالعه شبکه اجتماعی اینستاگرام
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
4 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22054/jks.2021.63819.1472چکیده
هدف این پژوهش ترسیم نقشه موضوعی کووید 19 در ایران در شبکه اجتماعی اینستاگرام است. این پژوهش کاربردی و از نوع علمسنجی است. برای ترسیم نقشه از سنجههای تحلیل شبکهها اجتماعی مرکزیت، بینابینی، رتبه و روش تحلیل محتوا استفاده شده است. جامعه پژوهش اطلاعات منتشرشده در بازه زمانی یک ماه مرداد 1399 در شبکه اجتماعی اینستاگرام با محوریت موضوعی ویروس کرونا بود که با استفاده از نرمافزار سئوتولز و افزونه فانتوم، دادههای مرتبط با نام کاربری، تعداد پستها، میانگین تعداد لایکها، هشتگهای مورداستفاده برای یک پست خاص استخراج شد. سپس با استفاده از روش مشاهده مستقیم از میان یکمیلیون پست بازیابی شده، هزار پست مرتبط انتخاب و دستهبندی شد. در گام بعدی با استفاده از شاخصهای مرکزیت شبکه و نرمافزار یوسینت، دادههای استخراجشده تحلیلشده و با نرمافزار وی.اُ. اس. ویور نقشه موضوعی ویروس کرونا ترسیم گردید. یافتهها حاکی از آن بود که هشتگهایی با موضوع علائم کرونا؛ بیماری کرونا، تجهیزات پزشکی، تغذیه در دوران کرونا، کادر درمان، درمان کرونا، استانهای درگیر بیماری و شکست کرونا جزء محبوبترین و پراستفادهترین هشتگها بودهاند. با توجه به سنجههای مرکزیت رتبه، بینابینی و نزدیکی، هشتگهای کرونا، کرونا در ایران، کرونا را شکست میدهیم، کرونا را جدی بگیریم، ماسک میزنیم و ماسک جزء پربحثترین و داغترین هشتگهای مورداستفاده بوده است. در پایان میتوان نتیجه گرفت برخلاف تأکید مردم بر اطلاعرسانی و بازنشر محتوا و اطلاعات مرتبط با کووید 19 باهدف پیشگیری و مراقبت، میزان ابتلا به بیماری افزایش یافته است؛ کاربران از اینستاگرام بهعنوان یک مجرای اطلاعاتی استفاده کردهاند؛ و میزان مشارکت و فعالیت سازمانها و مراکز بهداشتی و درمانی و متخصصان در انتشار اطلاعات و اخبار ناچیز بوده است.