تلقی زرتشتیان از کیفر زنان بزهکار در دوزخ بر مبنای نسخ هندی مصوّر ارداویرافنامه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری پژوهش هنر دانشگاه هنر اصفهان دانشکده پژوهشهای عالی و کارآفرینی، اصفهان، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3 مربی و عضو هیئت علمی. گروه گرافیک. دانشکده هنر. دانشگاه بوعلی سینا، تهران، ایران.
4 کارشناس ارشد رشتۀ ادبیات محض دانشگاه شهرکرد، ایران.
doi
10.22111/jsr.2020.31428.1991چکیده
متن اصلی کتاب ارداویرافنامه، یک منبع دینی و درعینحال ادبی است که بارها به زبانهای دیگر به دو صورت نظم و نثر ترجمه شده است و پارسیان هند، به آن توجه بسیاری کرده و هنرمندان نیز در تصویرگری آن کوشیدهاند. نگارندگان با هدف بررسی جایگاه ارداویرافنامه در ادبیات دینی زرتشتی و تحلیل تصاویر آنها با نظام کیفری فقه زرتشتی، 15 نگاره از چهار نسخۀ مصوّر دستنویس و چاپ سنگی ارداویرافنامۀ هندی را انتخاب کرده و مورد توصیف و تحلیل قرار دادهاند و در پی پاسخ به این سؤالات هستند که نگارههای نسخ ارداویرافنامه چگونه در ارتباط با فقه زرتشتی و بهویژه گناهان زنان قابلبررسی هستند و چگونه میتوان تأثیرپذیری یا استقلالکاری هنرمندان نقاش را از منابع مکتوب سنجید. نتایج بهدستآمده از مطالعات کتابخانهای و اسنادی، گویای آن است که هنرمندان زرتشتی، تمایل زیادی در مصوّرکردن عذاب و شکنجۀ زنان دوزخی داشتند. آنها برای این کار از نقشکردن موجودات خیالانگیز و وحشتناک استفاده میکردند. روایتهای سختگیرانۀ موجود در متن ارداویرافنامه، نوعی تحریف موبدان در آیین اصلی زرتشت بود که احتمالاً پس از برافتادن دولت ساسانیان، به فراموشی گذارده شده است؛ اما هنرمندان نهتنها از آن استقبال میکردند، بلکه بر شدت آنها میافزودند تا متن را برای مخاطب و بیننده جذابتر و منسجمتر کنند.
