تأثیر مکمل‌سازی شکل گلایسینات عناصر کم‌مصرف روی، مس، آهن و منگنز بر عملکرد رشد، ‏برخی فراسنجه‌های بیوشیمیایی و آنزیمی و رشد اسکلتی گوساله‌های شیرخوار

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. رایانامه: atowhidi@ut.ac.ir

2 گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. رایانامه: mzhandi@ut.ac.ir

3 گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران. رایانامه: Rezayazdi@ut.ac.ir

4 گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. رایانامه: moazeni.mh@ut.ac.ir

5 مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. رایانامه: hoda.javaheribarfourooshi@gmail.com

doi
10.22059/jap.2024.372753.623784
چکیده

به‌منظوراثر مکمل گلایسینات عناصر کم‌مصرف روی، مس، آهن و منگنز بر رشد و فراسنجه­های خونی گوساله‌های شیرخوار با استفاده از تعداد 20 رأس گوساله یک­روزه هلشتاین در غالب طرح کاملاً تصادفی به دو گروه (ده راس در هر گروه) تقسیم و تا زمان شیرگیری (63 روزگی) موردمطالعه  بررسی شد. طی دوره آزمایش، گوساله‌های شاهد شیر و جیره آغازین بدون مکمل‌سازی مواد معدنی کم‌مصرف و گوساله‌های گروه تیمار، شیر مکمل‌سازی شده با ppm 6 روی،  ppm 5/1 مس،  ppm 15 آهن و ppm6 منگنز و هم‌چنین جیره آغازین پایه به­همراه  ppm40 روی، ppm 10 مس، ppm 100 آهن و ppm40 منگنز به­شکل کیلاته گلایسین تا زمان شیرگیری دریافت کردند. مصرف خوراک به­صورت روزانه و وزن­ به­صورت هفتگی اندازه‌گیری شد. نمونه­های خون در روزهای صفر، 21، 42 و 63 جمع‌آوری شدند. گوساله‌های گروه تیمار غلظت سرمی آلبومین، گلوکز و لیپوپروتئین­های با چگالی بالاتر و غلظت لیپوپروتئین­های با چگالی پایین کم‌تری نسبت به گروه شاهد داشتند (05/0P<). طول استخوان کارپوس در گوساله‌های گروه تیمار نسبت به گروه شاهد افزایش یافت (05/0P<). هم‌چنین در گوساله‌های دریافت‌کننده مکمل گلایسینات عناصر کم‌مصرف غلظت سرمی عنصر روی نسبت به گروه شاهد به بیش‌تر بود (05/0P=). با این­حال، مکمل آلی عناصر کم‌مصرف تأثیر معنی­داری بر عملکرد رشد و غلظت آنزیم­های آلکالین فسفاتاز، آسپارتات آمینوترانسفراز، آلانین آمینوترانسفراز و لاکتات دهیدروژناز سرم نداشت. براساس نتایج حاصل مکمل‌سازی عناصر موردمطالعه به شکل کیلاته گلایسین سبب بهبود برخی فراسنجه­های خونی مرتبط با التهاب نظیر آلبومین و لیپوپروتئین­های با چگالی پایین و لیپوپروتئین­های با چگالی بالا و فراسنجه­های مرتبط با سوخت‌وساز انرژی مانند گلوکز سرم گوساله‌های شیرخوار شد، اما بر عملکرد رشد گوساله‌های شیرخوار اثر معنی­داری نداشت.