بررسی ارزش غذایی سیلاژ خوراک کامل بر پایه قصیل تریتیکاله و قصیل گندم و تأثیر آن بر عملکرد گوسفندان نر بالغ زل

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری تغذیه دام، گروه علوم دامی، دانشگاه زابل، ایران

2 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، ایران

3 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، ایران

4 استاد پژوهشی، بخش تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، موسسه تحقیقات علوم دامی ایران، کرج، ایران

5 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

6 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، ایران

doi
10.22069/ejrr.2024.22132.1936
چکیده

سابقه و هدف: طی سالهای اخیر، تهیه جیره غذایی به‌صورت خوراک کامل سیلوشده مورد توجه پژوهشگران تغذیه دام قرار گرفته است. جیره‌های سیلوشده حاوی اجزای علوفه‌ای، کنسانتره و مکمل‌های مغذی بوده که ضمن تأمین احتیاجات غذایی دام‌، باعث بهبود فرآیند تخمیر و گوارش‌پذیری می‌شوند. این مطالعه، با هدف تهیه سیلاژ خوراک کامل بر پایه قصیل گیاهان تریتیکاله و گندم و تعیین ارزش غذایی آن‌ها (مصرف اختیاری خوراک، گوارش‌پذیری و فراسنجه‌های شکمبه) در مقایسه با خوراک کامل روزانه با همان مواد خوراکی (مخلوط‌کردن روزانه سیلاژ علوفه مورد نظر با مواد خشک جیره) انجام شد.مواد و روش‌ها: قصیل تریتیکاله و گندم (در مرحله خمیری‌شدن دانه) با چاپر برداشت و چهار جیره‌ آزمایشی شامل: 1) جیره حاوی سیلاژ قصیل گندم، 2) سیلاژ خوراک کامل بر پایه قصیل گندم، 3) جیره حاوی سیلاژ قصیل تریتیکاله، 4) سیلاژ خوراک کامل بر پایه قصیل تریتیکاله تهیه گردید. آزمایش گوارش‌پذیری بر روی 8 رأس گوسفند نر زل با سن 18 ماه و میانگین وزن 31 کیلوگرم پس از دو هفته دوره عادت‌پذیری طی4 دوره 20 روزه، به روش جمع‌آوری کل مدفوع انجام شد. میزان خوراک مصرفی، باقی‌مانده خوراک، کل مدفوع و ادرار روزانه برای هر گوسفند، به‌طور جداگانه جمع‌آوری شد. نمونه‌های مدفوع در آون خشک و پس از آن درصد ماده خشک محاسبه گردید. از خوراک مصرفی روزانه نیز نمونه‌برداری و ماده خشک آن‌ها محاسبه شد. در نمونه‌های خشک‌شده مدفوع و خوراک میزان خاکستر و الیاف نامحلول در شوینده خنثی اندازه‌گیری شد. انرژی قابل متابولیسم و میزان تولید پروتئین میکروبی در شکمبه با استفاده از اطلاعات گوارش‌پذیری ماده آلی و مشتقات پورینی ادرار تعیین شد.یافته‌ها: مقدار ماده خشک در سیلاژ قصیل ترتیکاله بیشترین (30/47 درصد) و جیره های حاوی قصیل سیلاژ قصیل گندم و سیلاژ خوراک کامل قصیل گندم کمترین (50/46 درصد) بود، اما بین تیمارها اختلاف معنی دار نبود (05/0 p >). میانگین گوارش‌پذیری ماده خشک، و الیاف نامحلول در شوینده خنثی در تیمار سیلاژ خوراک کامل قصیل ترتیکاله بیشترین مقدار نسبت به تیمارهای دیگر داشت (05/0 p <). انرژی قابل متابولیسم در تیمار سیلاژ خوراک کامل گندم بیشترین مقدار (42/11 مگاکالری در کیلوگرم ماده خشک) نسبت به سه تیمار دیگر داشت (05/0 p <). تولید پروتئین میکروبی با تغذیه سیلاژ خوراک کامل با قصیل گندم بالاترین مقدار و با تغذیه جیره حاوی سیلاژ قصیل تریتیکاله کم‌ترین مقدار بود (05/0p <).نتیجه‌گیری: به‌طور کلی مقایسه بین جیره‌های مورد آزمایش نشان داد که سیلاژ خوراک کامل بر پایه قصیل گندم، دارای ارزش غذایی بالاتری نسبت به جیره حاوی قصیل گندم بود. اما در مورد قصیل تریتیکاله چنین نتیجه‌ای حاصل نشد.