تاثیر ویژگی های کالبدی محیط بر احساس امنیت: مورد پژوهی بافت شهر کاشان
نویسندگان
1 پژوهشگر دوره دکتری ، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران
2 استادیار معماری، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22034/ispdrc.2025.2056691.1177چکیده
یکی از پایهایترین نیازهای انسانی امنیت است. توجه به این نیاز در جریان گسترش ابعاد شهرها اهمیت بیشتری می یابد. امنیت در سطوح مختلف از جانب اصحاب دانش مورد بررسی و بحث قرار گرفته و یافتهها عمدتا به ارائه راهبردها و سیاستهای کلی محدود شده و به تدوین الگوها، راهکارها و ضوابط عملیاتی منطبق با زمینه منتج نشده است. این پژوهش با مطالعات ذیل مفهوم امنیت، پس از جمعآوری دادههای میدانی از طریق مصاحبه عمیق با 34 نفر از ساکنین سه محله از بافت مسکونی شهر کاشان –که در نقاط حساس طیف امنیت قرار داشتند- ویژگی های انسانی و محیطی مفهوم امنیت را جستجو می نماید. این پژوهش، با تحلیل محتوا، پس از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مولفههای محیطی و انسانی موثر بر امنیت از دیدگاه کاربران محیط را شناسایی و با انطباق آن با تئوری ها و نظریه های مرتبط، وجوه و حدود این صفت محیطی را تبیین و مولفه های کالبدی عامل ارتقاء امنیت در بافت های مسکونی ارائه نمود. بر اساس یافته های این پژوهش، اقلیم و جغرافیا، خوانایی مسیر، کاربری های عمومی؛ واحد همسایگی، روشنایی معبر، فضای شنیداری، کاربری های نظارتی، صلبیت جداره و واحد های رهاشده و بایر به عنوان مولفه های کالبدی در بافت های محله مسکونی بر احساس امنیت موثر هستند. نتایج این پژوهش معماران و طراحان را در جریان آسیب شناسی و طراحی محلات مسکونی حساس می نماید.
