بررسی مسئولیت مدنی افراد ناتوان ذهنی در حقوق ایران، هند و افغانستان
نویسندگان
1 استاد یار گروه فقه و مبانی حقوق دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 استاد یار گروه فقه و مبانی حقوق دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
10.22111/jsr.2020.5554چکیده
یکی از مباحث اساسی در حقوق مسئولیت مدنی، مسئولیت افراد ناتوانذهنی(صغار و مجانینِ فاقد تمیز و ناتوان در ادراک) است که در حقیقت یکی از مهمترین ابعاد ناظر به کیفیت دخالت عناصر ذهنی و روانی است و در تمامی نظامهای حقوقی دنیا از دیرباز محل مناقشه بوده است. بنابراین پرسش اصلی این است که چنانچه از سوی افراد ناتوان ذهنی، خسارتی به دیگری وارد شود، آیا افراد مذکور، مسئول جبران خسارت وارده هستند؟ براساس تحقیق حاضر که پژوهشی توصیفی- مقایسه ای، براساس ابزار کتابخانه ای است، علیرغم اینکه حقوق مسئولیت مدنی در قبال این مسئله، بر سر یک دو راهی قرار دارد؛ از یکسو مسائل عاطفی، اخلاقی و ناظر به انصاف و عدالت ماهوی، خواهان تعدیل مسئولیت مدنی این افراد میباشد و از سوی دیگر، دغدغهایجاد شرایط مطلوب اجتماعی در سایه عدالت صوریمحض، بر حمایت از شخص زیاندیده تأکید دارد، به نظر نگارندگان، در این مسأله، آمیزهای از عدل ماهوی (در سایه احساسات عمومی- عاطفی) با نظم (در سایه مطلوبیت اجتماعی) میتواند توازن و دورنمای مناسبی در راستای برقراری هدف غاییِ عدالت و توازن، ترسیم نماید و تعدیل مسئولیت این اشخاص را مبرهن سازد.