شناسایی عوامل هم‌‌کنش‌پذیری سیستم‌های اطلاعات دانشگاهی در ایران (پژوهشی آمیخته در دانشگاه آزاد اسلامی)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی ، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش ‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی،، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22054/jks.2022.70693.1544
چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل هم‌‌کنش‌پذیری سیستم‌های اطلاعات دانشگاهی در دانشگاه آزاد اسلامی بوده است. روش پژوهش بر اساس هدف از نوع کاربردی و بر اساس روش گردآوری داده‌ها آمیخته با رویکرد اکتشافی است. ابتدا از روش کیفی با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و مرور پیشینه‌های در حوزه هم‌کنش‌پذیری نسبت به استخراج شاخص‌های مختلف و بررسی‌شده در مطالعات گذشته پرداخته شده است. در مرحله دوم بر اساس داده‌های گردآوری‌شده از مرحله کیفی، مطالعه‌ای کمی انجام گرفت تا به ‌تأیید و تصدیق یافته‌های به‌دست‌آمده از مرحله کیفی بپردازد. برای مطالعه اکتشافی و استخراج مقوله‌های مربوطه به عوامل هم‌‌کنش‌پذیری سیستم‌های اطلاعات دانشگاهی از روش فراترکیب(الگوی سندلوسکی و بارسو) استفاده شد. روش پژوهش در قسمت کمی توصیفی -پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش کلیه اساتید فناوری اطلاعات، مدیران و خبرگان حوزه سیستم‌های اطلاعاتی در دانشگاه آزاد اسلامی بودند. حجم نمونه با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده با فرمول کوکران 151 نفر انتخاب شد. به‌منظور گردآوری داده‌های کیفی از روش کتابخانه‌ای و برای داده‌های کمی نیز از پرسشنامه محقق‌ساخته (50 گوی‌های) استفاده شد که گویه‌های آن برگرفته از نتایج تحلیل فراترکیب در مرحله اول بود. جهت تحلیل داده‌‏ها در قسمت فراترکیب از روش سندلوسکی و بارسو که و در قسمت کمی از روش‌‏های تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل توصیفی، آزمون آماری t تک‌متغیره با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و لیزرل استفاده شده است. نتایج نشان داد که شاخص‌های هم‌کنش‌پذیری فنی سیستم‌های اطلاعاتی قابلیت تعامل و تبادل داده با سیستم‌های اطلاعاتی، امکان اتصال و استفاده از سیستم‌های پشتیبان تصمیم، ذخیره اطلاعات در فرمت استاندارد، امنیت مرکزی، نظارت مرکزی، پردازش یکپارچه، برقراری ارتباط آسان با سایر سیستم‌ها، قابلیت بهره‌گیری از طریق آموزش‌های از راه دور هستند؛ و شاخص‌های هم‌کنش‌پذیری فرآیندی، سازوکار اطلاع‌رسانی در مورد ارائه و به‌روزرسانی، سازوکار تغییر و انعطاف برای به‌روزرسانی سرویس، سازمان‌دهی پویا و انعطاف‌پذیر، مدیریت عملکرد تغییرمحور، اندازه‌گیری اثربخشی و بازخورد، معماری قابل توسعه، توسعه‌پذیر با توجه به نیازمندی‌های جدید، معماری سرویس‌گرا هستند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که شاخص‌های هم‌کنش‌پذیری معنایی، قابلیت کدینگ علائم آموزشی، قابلیت تعامل با انواع سیستم‌ها، استفاده از اصطلاحات و کدهای استاندارد، سرویس ترجمه XML، سرویس نگاشت، فراهم ساختن فرمت پیام مشترک برای ارتباط بین سیستم‌های مختلف، مسیریاب مبتنی بر محتوا، استفاده از اصطلاحات و کدهای استاندارد، توجه به درک کاربران و سیستم‌ها در استفاده از گنجینه واژگان هستند.