تحلیلی بر ساماندهی کاربری‌های حاشیه رودخانه‌های شهر نور جهت توسعه گردشگری پایدار

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور.

3 دانشیار گروه جغرافیا، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران

4 دانشیار گروه جغرافیا، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران

doi
10.22034/ispdrc.2025.2052055.1154
چکیده

بسیاری از شهرهای بزرگ جهان در کنار رودخانه‌ها شکل گرفته‌اند و حریم رودخانه‌ها امکانات منحصربه‌فردی را برای شهروندان فراهم کرده‌اند. اما در ایران، این موهبت طبیعی نادیده گرفته شده و با چالش‌های اجتماعی و زیست‌محیطی همراه شده‌است. شهر نور در استان مازندران و در سواحل جنوبی دریای خزر واقع شده و دارای رودخانه‌هایی با رژیم دائمی است که از میان بافت‌های شهری عبور می‌کنند، اما آن‌طور که باید به این موضوع توجه نشده و کناره رودخانه‌ها با پتانسیل بالا برای زیباسازی و بهبود منظر شهری، بلااستفاده مانده و منظری نازیبا را به نمایش گذاشته‌است. این پژوهش به تحلیل ساماندهی کاربری‌های حاشیه رودخانه‌های شهر نور می‌پردازد تا گردشگری شهر نور در راستای پایداری قرارگرفته و در مسیر توسعه پایدار گام بردارد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و میدانی و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه است. جامعه آماری شامل شهروندان (379 پرسشنامه) و متخصصان (30 پرسشنامه) است. از تحلیل‌های آماری، آزمون همبستگی پیرسون، تی تک‌نمونه‌ای و فریدمن در SPSS و از نرم‌افزار GIS برای تحلیل نقشه‌ها استفاده شد. برای بررسی وضع موجود و ارائه راهکارها از تکنیک متاسوآت بهره گرفته شد. اولویت‌بندی معیارهای ساماندهی کاربری‌ها نشان داد که این معیارها به ترتیب اولویت شامل کالبد و زیرساخت‌ها، امنیت و حفاظت، محیط زیست، مباحث اقتصادی، حمایت نهادی و قانونی، امکانات رفاهی و تفریحی، و مشارکت عمومی بوده و همچنین، معیارهای گردشگری پایدار در حاشیه رودخانه‌های شهر نور به ترتیب اهمیت شامل اقتصادی، کالبدی، اجتماعی و زیست‌محیطی هستند.