بیمارستان نظامی( خودبسنده )با رویکرد پدافند غیرعامل در استان مازندران

نویسندگان

1 گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی و علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ساری، ایران.

2 گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی و علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ساری، ایران.

doi
10.22034/ispdrc.2025.2050351.1153
چکیده

پدافند غیرعامل شامل تدابیری است که بدون استفاده از تجهیزات نظامی، به کاهش خسارات و تقویت تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی می‌پردازد. با توجه به موقعیت استراتژیک ایران و تهدیدات مداوم، طراحی بیمارستان نظامی با رویکرد پدافند غیرعامل در مناطق حساس مانند استان مازندران اهمیت بالایی دارد. این پژوهش به طراحی بیمارستان نظامی خودبسنده در شهرستان ساری با ظرفیت 100 تخت عادی و قابلیت ارتقا به 500 تخت در شرایط بحرانی پرداخته است. هدف اصلی تحقیق، ایجاد بیمارستانی مستقل در تولید و تأمین منابع حیاتی مانند انرژی، آب و غذا است که بتواند در شرایط بحرانی خدمات درمانی را بدون وقفه ارائه دهد. طراحی این بیمارستان بر اساس اصول هفت‌گانه پدافند غیرعامل شامل استتار، اختفا، پوشش، فریب، تفرقه، مقاوم‌سازی و اعلام خطر صورت گرفته است. همچنین، مکان‌یابی مناسب و استفاده از طراحی بهینه سازه‌ها و فضاهای داخلی برای کاهش آسیب‌های ناشی از بلایای طبیعی و حملات، از دیگر محورهای مورد توجه بوده است. روش تحقیق شامل بررسی منابع کتابخانه‌ای، مطالعات میدانی و تحلیل نمونه‌های مشابه است. نتایج نشان می‌دهد که استفاده از رویکرد پدافند غیرعامل و طراحی سیستم‌های خودبسنده، به‌طور مؤثری امنیت، پایداری و عملکرد بیمارستان را در بحران‌ها تضمین می‌کند. این مدل طراحی نه تنها در استان مازندران بلکه در سایر مناطق کشور و در سطح بین‌المللی قابل‌استفاده بوده و به ارتقای امنیت ملی و تداوم خدمات درمانی کمک شایانی می‌کند.