شناسایی منابع فلزی استحصال نقره برای ضرب سکّه‌های اشکانی در استان ماد بزرگ با روش PIXE

نویسندگان

1 دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه تربیت مدرس

2 عضو هئیت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین ـ پیشوا

3 استادیار دانشگاه علوم انتظامی تهران

doi
چکیده

با مطالعة ترکیب درصد فلزّی مسکوکات نقره‌ای می‌توان به تحلیل و توضیح مکانهای ضرب سکّه و شناسایی معادن آنها پرداخت. از سوی دیگر در دور? اشکانیان برای اولین بار شاهد نام ضرابخانه بر روی مسکوکات هستیم که می‌تواند راهگشای مسائل اقتصادی، سیاسی و حتی شناسایی معادن آنها باشد. سکّه‌های مورد مطالعه، مربوط به ضرابخانة همدان بوده و از معادن نقره به‌صورت غال‌گذاری استحصال شده است. ترکیبات این مسکوکات، شبیه به ترکیبات مواد معدنیِ برداشت شده برای ضرب سکّه است. افزایش جمعیت و گستردگیِ دادوستد علاوه بر ذوب مجدّد فلز نیاز به منابع جدید را ضروری می‌نماید. در این مقاله با مطالعة ترکیبات شیمیایی سکّه‌های اشکانی، به شناسایی معادن و کارگاههای مورد استفاده در ضرب سکّه می‌پردازیم، تا حداقل تعداد کارگاههای ذوب فلز نقره را در یک ضرّابخانه و در زمان حکمرانی پادشاهان این سلسله مشخص می‌نماییم.