در باب روندهای تطوّر سفال‌گری در قلعه‌خان بجنورد

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه نیشابور

2 دانشجوی دکترای باستان¬شناسی پیش از تاریخ دانشگاه تهران

doi
چکیده

در این مقاله در بستر شرح نظریات معطوف به تطوّر فرهنگی در انسان‌شناسی و باستان‌شناسی و ارائ? تاریخچ? مختصری برای این نظریات، سیر تطوّری سفال‌گری در لایه‌های مربوط به دوران پیش از تاریخ قلعه‌خان مورد بررسی و مداقه قرار می‌گیرد. با به آزمون گذاشتن متغیرهای مختلف سفال‌گری چنین بحث خواهد شد که هرچند تطوّرگرایی فرهنگی قادر است خط سیر دگرگونی‌های در زمانی را بر روی مواد فرهنگی، توصیف و تا حدّی تبیین کند، با این حال، بررسی جامع این تطوّرات، بدون در نظر گرفتن زیست‌بوم (شامل زمین‌سیما، سازمان اجتماعی، مناسبات اجتماعی درونی و برونی، مناسبات با دیگر محتویات محیطی و نحو? تعامل با محیط زیست) امکان‌پذیر نبوده و تفاسیر واقع‌نمایی را به‌دست نمی‌دهند. از میان سنجش‌های متنوع آماری بحث می‌شود که تطوّر سفال‌گری در قلعه‌خان هرچند رو به پیچیدگی و گستردگی می‌گذارد، اما این به‌معنای تکامل فناوران? آن نیست؛ سفالینه‌ها در طول زمان تنها تغییر با از صورتی به‌صورتی دیگر، خود را با زیست‌بوم خویش منطبق می‌ساخته‌اند.