فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

معرفت‌شناسی در فلسفه غرب و اسلامی، به‌ویژه در دوران معاصر، اهمیت فراوانی یافته است. از چالش‌برانگیزترین مباحث تبیین و ارزیابی علوم حصولی است که در فلسفه اسلامی تحت عنوان نظریه «وجود ذهنی» بررسی می‌شود. این نظریه یکی از چهار نظریه مطرح و آخرین تبیین موجود آن است که در حکمت متعالیه شکل گرفته است. مسئله اصلی این پژوهش ارزیابی توانایی این تبیین در رفع چالش‌های قدیم مانند جمع مقولات متباین و پاسخ به پرسش‌های معرفت‌شناسی جدید است. با رویکردی انتقادی و براساس توجه هم‌زمان به مبناگروی و لزوم انسجام بافت معرفت، این نوشتار نظریه وجود ذهنی را با سه نظریه رقیب مقایسه می‌کند و بر آن است که این نظریه، هرچند پیشرفت بزرگی در حل مسئله است، از نظر مبانی و نیز انسجام با دیگر مباحث فلسفی نیازمند بسط و تکمیل است. پیشنهادهایی نیز برای بهبود این نظریه مبتنی بر حکمت متعالیه ارائه شده است. اهمیت بررسی این نظریه آن است که هم به مسائل معرفت‌شناسی معاصر مرتبط است و هم سرنوشت هستی‌شناسی معرفت در فلسفه اسلامی به تبیین صحیح آن وابسته است. روش تحقیق این مطالعه توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر گردآوری کتابخانه‌ای اطلاعات است.