فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها به‌طور گسترده‌ به‌عنوان محرک رشد در تغذیه حیوانات ممنوع شده‌، زیرا مقاومت آنتی‌بیوتیکی به یک مشکل عمده بالینی و بهداشت عمومی تبدیل شده‌است. این موضوع سبب‌شده محققین به‌دنبال جایگزینی مناسب برای آنتی‌بیوتیک‌ها در تغذیه دام باشند که از جمله آن‌ها می‌توان به پروبیوتیک‌ها و افزودنی‌های گیاهی اشاره کرد. شیرین‌بیان با نام علمی Glycyrrhiza glabra و نام انگلیسی Licorice گیاهی چندساله و از خانواده لگومینه است. ریشه شیرین‌بیان ترکیبات متنوعی از جمله گلیسریزین دارد که حدود 50 برابر از شکر شیرین‌تر است. در مطالعات متعددی از گیاه شیرین‌بیان به‌صورت ترکیب با سایر گیاهان و ترکیبات ثانویه گیاهی به‌عنوان افزودنی غذایی در گوساله‌های شیرخوار و گوسفند استفاده شده‌است. با این حال، اثرات استفاده از شیرین‌بیان به‌تنهایی در جیره دام‌ها به‌ندرت بررسی شده‌است. لذا هدف از مطالعه حاضر بررسی اثر استفاده از سطوح مختلف پودر ریشه شیرین‌بیان در جیره بر عملکرد، سن و وزن از شیرگیری، سلول‌های خونی و شاخص‌های رشد اسکلتی گوساله‌های شیرخوار هلشتاین بود.مواد و روش: در این آزمایش از تعداد 30 رأس گوساله هلشتاین (15 رأس نر و 15رأس ماده) از سه روزگی تا دو هفته پس از شیرگیری با میانگین وزن تولد 40±1/9 کیلوگرم با 3 تیمار و 10 تکرار به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. جیره‌های آغازین دارای صفر، 5/2 و 5 درصد پودر ریشه شیرین‌بیان (جایگزین سبوس‌گندم شد) بود. گوساله‌ها در طول آزمایش دسترسی آزاد به آب و خوراک داشتند. ملاک از شیرگیری مصرف یک کیلوگرم استارتر در روز برای 3 روز متوالی بود و سپس گوساله‌ها به‌روش تدریجی در مدت چهار روز از شیر گرفته شدند. صفات اندازه‌گیری‌شده شامل، خوراک مصرفی و افزایش وزن روزانه، ضریب تبدیل غذایی، سن از شیرگیری، قوام مدفوع، شاخص‌های رشد اسکلتی (ارتفاع از جدوگاه تا زمین، فاصله جدوگاه تا زیر سینه، دور سینه، دور شکم، فاصله زاویه استخوان کتف تا نقطه هانش) و سلول‌های خونی بود. بررسی قوام مدفوع به-روش ارزیابی چشمی صورت گرفت. از تولد تا پایان آزمایش گوساله‌ها هر هفته با ترازوی دیجیتال توزین شدند. گوساله هر هفته از لحاظ صفات بیومتریک مورد بررسی قرار گرفتند. نمونه خون در سه نوبت (سه‌هفتگی، شش‌هفتگی و دو هفته پس از شیرگیری) از گوساله‌ها گرفته شد.یافته‌ها: میانگین ماده خشک مصرفی در گوساله‌های تغذیه‌شده با جیره‌های دارای پودر ریشه شیرین‌بیان به‌طور معنی‌داری نسبت به گروه شاهد بیشتر بود (05/0 P<). میانگین مصرف ماده خشک در کل دوره در گوساله‌ها با 5 درصد پودر ریشه شیرین‌بیان 7/738 و در گروه شاهد 538 گرم در روز بود. میانگین افزایش وزن روزانه گوساله‌ها در دوره پیش و پس از شیرگیری تحت تأثیر تیمارها قرار گرفت و گوساله‌های تغذیه‌شده با جیره‌های آغازین دارای ریشه شیرین‌بیان، میانگین افزایش وزن روزانه بالاتری نسبت به گروه شاهد داشتند (05/0 P<). گوساله‌های تغذیه‌شده با جیره‌های آغازین دارای پودر ریشه شیرین‌بیان ده روز سن از شیرگیری کمتر و وزن از شیرگیری بالاتری داشتند (05/0 P<). اثر جیره‌های آزمایشی بر میانگین قوام مدفوع و صفات رشد اسکلتی گوساله‌ها معنی‌دار نبود. سلول‌های خونی شامل تعداد گلبول‌های قرمز، پلاکت‌ها، گلبول‌های سفید، و درصد لنفوسیت‌ها، گرانولوسیت‌ها و مونوسیت‌ها و غلظت هموگلوبین خون در گوساله‌ها تحت تاثیر تغذیه با جیره‌های آغازین قرار نگرفت.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد افزودن پودر ریشه شیرین‌بیان در جیره آغازین گوساله‌های شیرخوار هلشتاین سبب افزایش وزن از شیرگیری و ماده خشک مصرفی، بهبود عملکرد و کاهش سن از شیرگیری گوساله‌‌ها شد، لذا می‌توان از 5 درصد آن برای تغذیه‌ گوساله‌ها بهره برد.