تاثیرگذاری ژئوپلیتیک انرژی بر تامین امنیت منطقه‌ای جنوب آسیا با تاکید بر نقش هند و چین در قرن 21

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jhgr.2021.320789.1008271
چکیده

منطقه جنوب آسیا با نزدیک به دو میلیارد نفر جمعیت در سال 2021، به‌عنوان یک حوزه ژئوپلیتیکی مستقل همواره یکی از کانون‌های تنش در سیاست جهانی بوده است. در چند دهه اخیر، با گسترش رشد اقتصادی کشورهای منطقه و افزایش تقاضا برای واردات و مصرف انرژی، کشورهای جنوب آسیا کوشیده‌اند ترتیباتی مدنظر قرار دهند که بیش از هر چیز تأمین‌کننده منافع ملی آن‌ها باشد. در این راستا، مسئله امنیت در این منطقه به دلیل حضور دو کشور هسته‌ای یعنی هند و پاکستان و نیز چین (در شرق آسیا) که دارای تعارض منافع گسترده‌ای با یکدیگر هستند؛ به یک موضوع حیاتی برای کشورهای عضو منطقه و دیگر کشورهای جهان تبدیل‌شده است. به‌ویژه آن‌که رشد هم‌زمان هند و چین، یک عامل اساسی برای درک بهتر قرن بیست و یکم است.این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی به این مهم می‌پردازد که چگونه انرژی بر فرایند امنیت منطقه‌ای جنوب آسیا تأثیر گذاشته است؛ و چگونه چین و هند دراین‌باره به نقش‌آفرینی می‌پردازند. نتیجه تحقیق نشان می‌دهد عواملی همچون تعارض منافع، رقابت‌های ژئوپلیتیک، کشمکش‌های سرزمینی موجب شده‌اند تا چین و هند در راستای توسعه اقتصادی هر چه بیشتر خود اقدام به گسترش حوزه نفوذ در فراتر از مرزهای ملی خودنمایند تا شرایط لازم برای تأمین منافع خود به‌ویژه در حوزه انرژی موردنیاز را فراهم آورند. این امر موجب شده است امنیت منطقه‌ای در این بخش از جهان بیش از گذشته شکننده و در معرض تهدید قرار گیرد.