فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به بررسی نگرش آنتوان لاوی درباره‌ی «اعتلای وجودی» می‌پردازد؛ نگرشی که در بازخوانی معنویت مبنی ‌بر خوی انسانی، تمنیات طبیعی و لذت‌های این‌جهانی است. پرسش اصلی آن است که آیا چنین تلقی‌ای‌ از اعتلا به‌مثابه‌ی ستایش طبیعت انسانی به‌نوعی پارادوکس منجر می‌شود؟ مقاله با روش تحلیلی-انتقادی به اعتبارسنجی این رویکرد می‌پردازد و بر این فرضیه استوار است که قرائت لاوی از اعتلا در بستر یگانگی انسان و شیطان شکل می‌گیرد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تقلیل اعتلا به لذت‌گرایی و تلاش برای نظام‌مندی آن در قالبی شبه‌دینی به تناقضی بنیادین می‌انجامد. این پارادوکس، ازیک‌سو، در سطح نظری، به‌سبب ناتوانی در تفکیک میان لذت و رنج یا لذت آنی و پایدار موجب نقص معرفت‌شناختی می‌شود و امکان ارزیابی پیامدهای اخلاقی و اجتماعی را مخدوش می‌سازد و، ازسوی‌دیگر، به‌واسطه‌ی نادیده گرفتن ابعاد عقلانی، عاطفی و متافیزیکی تجربه‌ی انسانی نیز فاقد جامعیت است. بنابراین، نتیجه‌ی مقاله آن است که نگرش لاوی به اعتلا، به‌رغم داعیه‌اش در ستایش خوی انسانی، درنهایت فاقد توان تبیین کارآمد از مفهوم اعتلای وجودی است.