تأملی در دیدگاه علامه طباطبایی در خصوص عدمارتباط تولیدی میان ادراکات اعتباری و حقیقی
نویسندگان
1 دکتری فلسفهی اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامیدانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.48308/jipt.2025.238553.1603چکیده
یکی از مسائل مهم در حوزهی ادراکات اعتباری عدمارتباط تولیدی آنها با ادراکات حقیقی است که علامه طباطبایی مطرح کرده است. بر این اساس، امکان استنتاج قضایای حقیقی از اعتباری و بالعکس نفی میشود. دلیل عمدهی این مدعا تغییرپذیری اعتباریات، ثبات ادراکات حقیقی و فقدان رابطهی نفسالامری میان موضوع و محمول در اعتباریات است. بر اساس تحلیل پژوهش حاضر از نظر منطق صورت، استنتاج در برخی فروض تشکیلشده از ادراکات حقیقی و اعتباری بدون اشکال است و نبود رابطهی نفسالامری در اعتباریات موجب سلب رابطهی منطقی میان خود آنها و بین آنها و ادراکات حقیقی نیست. همچنین، هرچند مواد استدلال در اعتباریات یقینی نیستند، در فرض وجود اعتباریاتی ثابت، استفاده از مواد یقینی در استدلال تشکیلشده از اعتباریات بدون مانع است. ضمن آنکه ثابت نبودن ادراکات اعتباری، درصورتیکه کبری و نتیجه هر دو اعتباری باشد، موجب بروز اشکال نخواهد بود؛ زیرا، مادامی که اعتبار در کبری وجود دارد، اعتبار نتیجه هم وجود خواهد داشت.