تأملی بر چالشهای نظری مبحث علم نهایةالحکمة از نگاه غلامرضا فیاضی
نویسندگان
1 گروه فلسفهی اسلامی، مدرسهی حکمت و ادیان، جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران.
doi
10.48308/jipt.2025.238623.1605چکیده
کتاب نهایةالحکمة اثر برجستهی علامه طباطبایی از مهمترین متون فلسفی در اندیشهی اسلامی معاصر است که در آن مسائل بنیادین فلسفه با دقتی چشمگیر بررسی شدهاند. در طول سالها، این اثر با تفاسیر و نقدهای مختلفی مواجه بوده که ازجمله برجستهترین آنها حواشی غلامرضا فیاضی است. در این میان، نقدهایی چون اشکال در انتخاب عنوان برای مبحث علم، تردید در خصوص استدلال علامه در اثبات علم حضوری بر پایهی تشخص، و نیز نقدهایی بر تعریف علامه از علم حضوری و حصولی و نحوهی بازگشت علم حصولی به حضوری نشان از تفاوتهای روششناختی میان این دو متفکر دارد. مقالهی حاضر با رویکردی تحلیلی و انتقادی به بررسی این نقدها میپردازد و تلاش دارد روشن سازد که نقدهای فیاضی، با وجود دقت علمی، در برخی موارد نمیتواند خللی در اعتبار دیدگاههای علامه طباطبایی وارد کند. مقاله بر اهمیت شناخت دقیق این تفاوتهای دیدگاهی برای فهم بهتر مفاهیم فلسفی و ترویج تحلیل انتقادی در فلسفهی اسلامی معاصر تأکید دارد.