فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منظور از بهینه‌گرایی در معماری، استفاده‌ی بهینه از منابع در دسترس و کاهش هزینه‌های طراحی، ساخت و بهره‌برداری است. آن‌چه امروز پرداختن به این موضوع را ضروری نموده، تکرار الگوهای غیربهینه از مرحله‌ی طراحی تا فرآیند اجرا و بهره‌برداری از ابنیه‌ای است که باعث اتلاف منابع، مصالح، بودجه‌ و زمان می‌گردد. پژوهش حاضر با رجوع به مفهوم ایرانی اسلامی «قناعت» که همزمان به «راضی بودن» و «بسنده کردن به کم» دلالت دارد، تلاش نموده است تا آثار معماری اصفهان را مورد بررسی قرار داده، با استخراج مصادیق فعل قناعت در استفاده از مصالح و تکنیک‌های ساخت، راهکارهایی موثر برای بهینه‌گرایی در فرآیند معماری معرفی نماید. پژوهش حاضر در سه گام انجام گردیده است؛ در گام اول جلسات طوفان فکری در گروه‌های دو نفره و بیش‌تر برای شناسایی مصادیق بهینه‌گرایی در آثار معماری برگزار گردید. در گام دوم مصادیق مشابه به کمک نرم‌افزار مکس‌کیو‌دی‌ای برای تبیین راهکارهای موثر دسته‌بندی گردید و نهایتا در گام سوم این راهکارها بر اساس نظرات 30 نفر متخصص معماری و شهرسازی فعال در صنعت ساختمان اصفهان به روش مقایسه زوجی، وزن‌دهی گردیده است. در نتیجه 14 راهکار برای استفاده‌ی بهینه از مصالح و تکنیک‌ها در فرآیند معماری در قالب 5 راهبرد «صرفه‌جویی»، «چندمنظورگی»، «طبیعت‌دوستی»، «خوداتکایی» و «بازیافت‌پذیری» معرفی گردید که به ترتیب «مدولارسازی عناصر و اجزای معماری»، «توجه به نقش عملکردی تزئینات»، «استفاده از مواد طبیعی و چرخه‌پذیر در ساخت مصالح»، «ارجحیت استفاده از مصالح و تکنیک‌های ساخت بوم‌آورد» و «ارجحیت استفاده از اتصالات خشک به جای اتصالات تر» موثرترین راهکار ذیل هر راهبرد بوده است.