چارچوب مفهومی طراحی شهری با رویکرد تابآوری اقلیمی: مطالعه موردی حاشیه رودخانه زرجوب شهر رشت
نویسندگان
1 صابر محمدپور دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری دانشکده معماری و هنر دانشگاه گیلان ، رشت ، ایران،
doi
10.22034/ispdrc.2025.2061704.1193چکیده
تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از بزرگترین چالشهای قرن ۲۱، ساختارها و عملکردهای شهری را به طور مستقیم تحت تأثیر قرار داده است. از جمله پیامدهای آن میتوان به افزایش دما، سیلابهای ناگهانی، خشکسالی، افزایش میزان رطوبت و طوفانهای شدید اشاره کرد. در این میان، شهرهایی مانند رشت که در نواحی شمالی ایران واقع شدهاند و به لحاظ اقلیمی و طبیعی دارای شرایط خاصی هستند، در برابر این مخاطرات بسیار آسیبپذیرترند. ازاینرو، رویکرد طراحی شهری تابآور در برابر تغییرات اقلیمی به عنوان یک ضرورت اجتنابناپذیر در سیاستگذاریها و طرحهای توسعه شهری مطرح شده است.هدف اصلی این پژوهش، ارائهی راهنمایی برای طراحی شهری با رویکرد تابآوری اقلیمی، با تأکید بر بهرهگیری از طراحی مفهومی به منظور ارتقاء کیفی فضاهای عمومی و کاهش آسیبپذیری در برابر تغییرات اقلیمی است. پژوهش حاضر با استفاده از روش کیفی، مطالعه موردی، تحلیل محتوای منابع علمی، برداشت میدانی، و بهرهگیری از طراحی مفهومی (ConceptualDesign) به تدوین چارچوب و راهکارهای طراحی دست یافته است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که طراحی مفهومی و استفاده از اصول تابآوری اقلیمی، نقش مهمی در کاهش آسیبپذیریهای زیستمحیطی و بهبود زیرساختهای شهری دارد. این پژوهش تاکید دارد که تابآوری اقلیمی، نیازمند رویکردی جامع و بینرشتهای با در نظر گرفتن ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی است و با شناسایی نقاط ضعف و تهدیدات در برابر تغییرات اقلیمی و ارائه راهکارهای عملی، گامی مؤثر در راستای ایجاد شهرهایی پایدار و سازگار با محیط زیست برداشته است.
