مطالعهای تطبیقی در باب مفهوم «رویداد ازآنِخودکننده» در هایدگر متأخر و «تجلی» نزد ابنعربی
نویسندگان
1 گروه حکمت و فلسفه و منطق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 دانش آموخته دکتری فلسفه اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.48308/jipt.2024.236424.1541چکیده
پرسش از چگونگی فهم نسبت انسان با وجود، پرسشی مهم است که میتوان بهواسطهی آن دو متفکر غیرمتافیزیکی، یعنی هایدگر (Heidegger) و ابنعربی را استنطاق کرد. هایدگر در پاسخ به فهم نسبت انسان به وجود در اندیشهی متأخر خود به مفهوم «رویداد ازآنِخودکننده» متوسل میشود که مفهوم محوری اندیشهی متأخر اوست. نسبت میان انسان و وجود و چگونگی فهم وجود در حوالت تاریخی آن توسط رویداد متعین میگردد. رویداد با مؤلفههایی اساسی چون غیرمفهومیبودن، رخصت به گشودگی، تاریخیت و قرب به وجود شناخته میشود. ازسویدیگر، نزد ابنعربی، رابطهی انسان با وجود با «تجلی خاص وجود بر انسان» متعین میگردد. در این پژوهش، محقق کوشیده است با روش تحلیلیتطبیقی نسبت میان «رویداد در هایدگر متأخر» با «تجلی نزد ابنعربی» را در پاسخ به پرسش از نسبت انسان با وجود موردبررسی قرار دهد. با توجه به روش تطبیقی تشابه نسبتها، میتوان اذعان کرد دو مفهوم رویداد و تجلی تقارب معناداری با یکدیگر دارند و مؤلفههای اساسی مشابهی در آنها وجود دارد. بر این اساس، نگارنده بر آن است که میان «رویداد ازآنِخودکننده» و «تجلی خاص وجود» تشابه تناسب برقرار است و میتوان امکانات همسخنی دو متفکر از قبیل امکان تفکر غیرمفهومی در ساحت حضور، تجربهی قرب به وجود و امکان فهم تاریخی وجود را بر مبنای دو مفهوم فوق نشان داد. با این امکانات میتوان باب گفتوگو میان دو متفکر از دو سنت مختلف را گشود و افق مشترکی را در باب تفکر معطوف به وجود دنبال کرد.