فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهرهای متکی بر منابع طبیعی، به ویژه نفت، الگوهای رشد و توسعه منحصر به فردی را تجربه می‌کنند. شرکت‌شهرهای استخراجی خوزستان، به عنوان نمونه‌ای بارز از این نوع شهرها، با مهاجرت‌های گسترده و تغییرات در الگوهای تولید، تحولات کالبدی-فضایی چشمگیری را پشت سر گذاشته‌اند. یکی از مهم‌ترین این تحولات، تغییرات در ساختار مسکن و در نتیجه، کیفیت کالبدی زندگی ساکنان بوده است. نظر به اهمیت کیفیت کالبدی در برنامه‌ریزی‌های شهری، این پژوهش به دنبال بررسی تحولات تاریخی ساختار کالبدی-فضایی مسکن در شرکت‌شهرهای استخراجی خوزستان است. در این راستا، مفهوم نحوفضا به عنوان ابزاری جهت تحلیل روابط اجتماعی و فضایی در محیط‌های شهری به کار گرفته شده است. هدف از نگارش این پژوهش، شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار و بررسی ساختار کیفیت کالبدی- فضایی مسکن شرکت‌شهر اهواز به روش نحو فضا می‌باشد. این تحقیق به لحاظ «ماهیت» پژوهش، از گونه تحقیقات «آمیخته» و به لحاظ «قصد» از پژوهش، «تفسیری» و از جنبه منطق پژوهش، «استقرایی» است. داده‌های کمی به صورت میدانی (پرسشنامه) و داده‌های کیفی به روش تکنیک چیدمان فضا گردآوری شده‌اند. یافته های پژوهش نشان می‌دهد که معماری خانه‌های شرکت‌شهر نفت اهواز با وجود کالبد فیزیکی که با الهام از معماری بریتانیا ساخته شده، توانسته است با اصول فرهنگی، اجتماعی و اقلیم بومی منطقه، همساز شود و معیارهای بومی ایرانی-اسلامی نظیر محرمیت، تفکیک فضاهای عمومی و خصوصی خانه و ورودی‌های متعدد در این معماری به خوبی لحاظ گردد. این امر حاکی از تعامل پویا میان تأثیرات جهانی و محلی در شکل‌دهی به محیط انسان ساخت می‌باشد.