آسیب‌شناسی اسکان اضطراری و موقت پس از سیل ۱۳۹۸ شهرستان آق‌قلا بر اساس ارزیابی استفاده‌کنندگان

نویسندگان

1 معماری، معماری و شهرسازی، شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 معماری منظر و سوانح، دانشکره معماری شهرسازی، دانشگاه شهیئ بهشتی، تهران ایران

3 معماری منظر و سوانح، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22034/ispdrc.2024.2035244.1120
چکیده

رخداد سوانح با آسیب رساندن و یا تخریب محل زندگی افراد، همچنین ایجاد ناامنی نیاز به تأمین سرپناه را تا زمان اتمام بازسازی مسکن تشدید می‌کند. به همین ترتیب پس از سیل ۱۳۹۸ استان گلستان در شهرستان آق‌قلا مردم در دو مرحلۀ اضطراری و موقت نیازمند سرپناه بودند. گروه پژوهشگران در این مقاله قصد دارند تا انواع سرپناه ارائه شده پس از سیل مذکور را معرفی کرده و به آسیب‌شناسی آن‌ها ازنقطه‌نظر مردم بپردازند و در نهایت راهبردهایی در راستای کاهش این آسیب‌ها در تجربیات آینده ارائه دهند. بدین منظور جمع‌آوری اطلاعات موردنیاز از طریق مرور متون تخصصی، مصاحبه‌های روایتی و نیمه‌ساختاریافته و مشاهدات میدانی انجام شده است. نتایج حاصل نشان می‌دهند اسکان در خانۀ اقوام و نزدیکان، نقل‌مکان به خانۀ دوم (خارج از آق‌قلا)، ماندن در اسکان‌های تجمعی، اردوگاه‌های دولتی و مردمی و استفاده از بخش‌های تخریب نشدۀ خانه در بازۀ زمانی اسکان اضطراری و بازگشت به خانه‌ها با فروکش‌کردن آب و ‌ماندن در اردوگاه‌های تجمعی و سرپناه‌های اهدایی توسط خیرین یا مسئولان (سرپناه الگو گرفته از آلاچیق سنتی ترکمانان (اوی)) در مرحلۀ اسکان موقت نحوۀ تأمین سرپناه پس از سیل ۱۳۹۸ آق‌قلا بوده است. هر یک از این گزینه‌های مطرح شده در دو مرحلۀ تأمین سرپناه اضطراری و موقت از دید کاربران در موضوعات ایمنی و امنیت، اجتماعی - فرهنگی، اقتصادی، خانوادگی، بهداشتی، روانی، اقلیمی و مکان‌یابی کاستی‌هایی داشته‌اند. این موضوعات با ایجاد نارضایتی در بین آن‌ها موجب جابه‌جایی و این عدم مدیریت و برنامه‌ریزی باعث اتلاف منابع اقتصادی و شکست برنامۀ تأمین سرپناه در آق‌قلا شده است.