سنجش اثرات فشار توسعه بر تاب‌آوری کالبدی شهرهای ساحلی با تأکید بر معیارهای اکولوژیکی (مطالعه موردی: شهر نور)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور.

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، نور

3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور

4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، نور

doi
10.22034/ispdrc.2024.2041288.1130
چکیده

توجه به معیارهای تاب‌آوری کالبدی در ارزیابی اثرات توسعه شهری می‌تواند علاوه بر حل مشکلات توزیع نامتناسب فضا،مسکن و خدمات،در سازمان‌دهی مناسب فضای شهری مؤثر باشد و از تغییر وسیع کاربری‌های مولد و تهدید محیط‌زیست ساحلی این شهرها جلوگیری نماید.این پژوهش،به بررسی اثرات فشار توسعه بر تاب‌آوری کالبدی شهر ساحلی نور با تأکید بر معیارهای اکولوژیکی پرداخته است.روش مطالعه حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت توصیفی- تحلیلی و میدانی است.جامعه آماری در این پژوهش شامل کارشناسان دستگاه‌های اجرایی و شهروندان شهر نور بوده که حجم نمونه از میان آن‌ها به تعداد 109 نفر شهروند براساس فرمول کوکران و 32 کارشناس تعیین گردیده است.روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و پیمایشی و روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی (آزمون تی تک نمونه‌ای،آزمون فیشر،ضریب کرامر ومدل‌سازی ساختاری) در قالب نرم‌افزار SPSS - pls انجام شد.نتایج پژوهش حاکی از آن است درروند توسعه شهری نور تأثیر فشار توسعه بر مؤلفه‌های اکولوژیکی، بیشترین اثرگذاری بر کیفیت خاک و تغییر چشم‌انداز طبیعی بوده است.در خصوص میزان آگاهی و عملکرد مدیریت شهری در کاهش تأثیر فشار توسعه بر تاب‌آوری کالبدی،بیشترین عملکرد در حوزه توسعه دسترسی عمومی به ساحل و ایجاد فرم مطلوب شهری از طریق رشد هوشمند و توسعه میان افزای شهری بوده است.بر اساس نظرات کارشناسان بیشترین عملکرد مدیریت شهری در حوزه توسعه دسترسی عمومی به ساحل وکمترین عملکرد آن‌ها در حوزه جلوگیری از تغییر و تخریب اراضی حاصلخیز است.بر اساس مدل‌سازی ساختاری،با توجه به معیارهای اکولوژیکی،فشار توسعه تا حد زیادی بر کاهش تاب‌آوری کالبدی شهر ساحلی نور تأثیر داشته است.