بررسی اثرگذاری مؤلفههای چیدمان فضا بر کیفیت تعاملات اجتماعی شهروندان در فضاهای تجاری سنتی و معاصر(نمونه موردی : شهر قزوین)
نویسندگان
1 گروه معماری، واحد هشتگرد، دانشگاه آزاد اسلامی، هشتگرد، ایران.
2 گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
3 گروه معماری، دانشکده معماری و شهر سازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران
doi
10.22034/ispdrc.2024.2027624.1096چکیده
فضاهای معماری نقش و تاثیر مهمی در جهت رفع نیازهای مادی و معنوی شهروندان دارند. از سوی دیگر تغییر در ساختار فضاهای معماری و شهرسازی بر تعاملات اجتماعی شهروندان که یکی از نیازهای اساسی بشر است، اثرگذار بوده و این تغییر ساختار با نظریه پیکرهبندی فضایی که اساس آن نحوه ارتباط بین رفتار اجتماعی و ساختار فضایی فضاهای معماری و شهری است، قابل بحث و بررسی میباشد.لذا، هدف اصلی این مقاله بررسی اثرگذاری مؤلفههای چیدمان فضا بر کیفیت تعاملات اجتماعی شهروندان در فضاهای تجاری سنتی و معاصر در شهر قزوین میباشد. مقاله حاضر بر اساس ماهیت و قلمرو موضوعی در حوزه مقالههای کاربردی_توسعهای و از نظر روش انجام مقاله توصیفی-تحلیلی است. تحلیل مبتنی بر مطالعات پیمایشی بر اساس مدل رگرسیون جغرافیایی موزون و مدل رگرسیون معمولی میباشد. جامعه آماری نیز شامل کلیه کاربران استفاده کننده از فضا در بازار سنتی شهر قزوین و مجتمع تجاری البرز و مهر و ماه قزوین بوده است که حجم نمونه براساس حداقل حدنصاب مقالههای توصیفی برابر 100 نفر در نظر گرفته شده است. بر اساس نتایج پژوهش مؤلفههای چیدمان فضا بر کیفیت تعاملات اجتماعی شهروندان در فضاهای تجاری سنتی و معاصر اثرگذار است، ولیکن در مجتمع تجاری سنتی میزان اثرگذاری همپیوندی، عمق، اتصال، انتخاب و دسترسی بیشتر و در مجتمعهای تجاری مدرن اثرگذاری مؤلفههای وضوح، اتصال، همپیوندی و دسترسی بیشتر بوده است. به طور کلی مؤلفههای پیکرهبندی فضایی شامل عمق، هم پیوندی، دسترسی، اتصال،وضوح، کنترل، انتخاب و ادارک فضایی میباشد که بر اساس تحلیل هریک میتوان ویژگی ادراکی کاربران از فضا را مطرح نمود.