نماد‏ها و نشانه‏ های فرهنگی در خوراکی‏ها و سفره‏ های آیینی زرتشتیان کرمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مردم‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران. ایران

2 استادیار مردم‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران. ایران (نویسنده مسئول)

3 استادیار مردم‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران. ایران.

doi
10.22034/jasi.2026.2034247.1540
چکیده

غذا بخشی از میراث فرهنگی ناملموس محسوب می‏شود. هدف از انجام این تحقیق بررسی مردم‏شناختی نماد‏ها و نشانه‏های فرهنگی در خوراکی‏ها و سفره‏های آیینی زرتشتیان کرمان است. در این مقاله پارادایم اصلی بر محوریت تفسیرگرایی قرار گرفته است و رویکرد آن استقرایی و ماهیت تحقیق از نوع کیفی است. این تحقیق به‏لحاظ هدف در گروه تحقیقات بنیادین قرار می‏گیرد. در این پژوهش از دو روش مردم‏نگاری و تحلیل محتوا استفاده شده و جامعۀ مورد مطالعه شامل زرتشتیان شهر کرمان است. توضیح اینکه پژوهشگر با 37 نفر زرتشتی مصاحبۀ عمیق کرده است. روش گرد‌آوری اطلاعات در این تحقیق ترکیبی از روش‏های اسنادی و میدانی است. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که غذاهای آیینی مردم زرتشتی کرمان مملو از نماد و نشانه بوده و هرکدام دارای معانی متفاوتی است، اما بیشترین تمرکز و باور یک فرد زرتشتی از درست‏کردن غذاهای سنتی و آیینی «بوی» آن غذا است که به‏باور این مردمان هدف از پختن غذاهای آیینی، بودارکردن غذا برای شادی روح درگذشتگانشان و به‏معنای بهشت است. ضمن آنکه در تهیۀ یک خوراک علاوه‏بر جنبۀ دینی، به‏عنوان انجام مناسک مذهبی، جنبۀ بهداشتی و مغذی‏بودن و اجتماعی‏بودن (دور هم جمع شدن و اتحاد) را نیز می‏توان شاهد بود.