نمادها و نشانه های فرهنگی در خوراکیها و سفره های آیینی زرتشتیان کرمان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مردمشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران. ایران
2 استادیار مردمشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران. ایران (نویسنده مسئول)
3 استادیار مردمشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران. ایران.
doi
10.22034/jasi.2026.2034247.1540چکیده
غذا بخشی از میراث فرهنگی ناملموس محسوب میشود. هدف از انجام این تحقیق بررسی مردمشناختی نمادها و نشانههای فرهنگی در خوراکیها و سفرههای آیینی زرتشتیان کرمان است. در این مقاله پارادایم اصلی بر محوریت تفسیرگرایی قرار گرفته است و رویکرد آن استقرایی و ماهیت تحقیق از نوع کیفی است. این تحقیق بهلحاظ هدف در گروه تحقیقات بنیادین قرار میگیرد. در این پژوهش از دو روش مردمنگاری و تحلیل محتوا استفاده شده و جامعۀ مورد مطالعه شامل زرتشتیان شهر کرمان است. توضیح اینکه پژوهشگر با 37 نفر زرتشتی مصاحبۀ عمیق کرده است. روش گردآوری اطلاعات در این تحقیق ترکیبی از روشهای اسنادی و میدانی است. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که غذاهای آیینی مردم زرتشتی کرمان مملو از نماد و نشانه بوده و هرکدام دارای معانی متفاوتی است، اما بیشترین تمرکز و باور یک فرد زرتشتی از درستکردن غذاهای سنتی و آیینی «بوی» آن غذا است که بهباور این مردمان هدف از پختن غذاهای آیینی، بودارکردن غذا برای شادی روح درگذشتگانشان و بهمعنای بهشت است. ضمن آنکه در تهیۀ یک خوراک علاوهبر جنبۀ دینی، بهعنوان انجام مناسک مذهبی، جنبۀ بهداشتی و مغذیبودن و اجتماعیبودن (دور هم جمع شدن و اتحاد) را نیز میتوان شاهد بود.