فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پ پژوهش حاضر با هدف تبیین اصول آینده‌نگری در تربیت دینی، به تحلیل مبانی قرآنی و روایی این مفهوم پرداخته و می‌کوشد الگویی نظام‌مند برای تربیت آینده‌نگر در چارچوب تعالیم اسلامی ارائه دهد. این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد کیفی و اسنادی (کتابخانه‌ای) انجام شده است. بدین منظور، مفاهیم کلیدی چون «اصل»، «آینده‌نگری» و «تربیت دینی» مورد تحلیل مفهومی قرار گرفته و آیات و روایات مرتبط با استفاده از تحلیل محتوای کیفی استخراج و در قالب اصول بنیادین آینده‌نگری طبقه‌بندی گردیده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اصول آینده‌نگری در تربیت دینی شامل هشت محور اساسی است: تفکر بلندمدت و چشم‌اندازسازی به‌عنوان جهت‌دهنده‌ی تربیت، تصمیم‌گیری قاطعانه و مسئولانه به‌مثابه عامل تحقق اهداف، مشورت و تدبیر به‌عنوان عنصر اصلاح‌گر، انعطاف‌پذیری تربیتی برای حفظ پویایی در برابر تحولات زمان، برنامه‌ریزی آگاهانه جهت سامان‌دهی اقدامات تربیتی، اولویت‌بندی ارزشی برای تمرکز بر نیازهای اصلی رشد، مسئولیت‌پذیری اخلاقی و اجتماعی به‌منزله‌ی بُعد تعهدآفرین تربیت، و در نهایت توکّل و اعتماد به خداوند به‌عنوان پشتوانه‌ی معنوی و آرامش‌بخش فرایند تربیت. تعامل میان این اصول، چارچوبی جامع از تربیت دینی آینده‌نگر را شکل می‌دهد که به والدین و مربیان امکان می‌دهد در پرورش نسلی مؤمن، خلاق، متعهد و سازگار با تحولات آینده موفق باشند. در پایان، پیشنهاد می‌شود برای تحقق این الگو، مهارت‌های آینده‌پژوهی و تصمیم‌گیری مسئولانه در نظام آموزش دینی گنجانده شود، کارگاه‌های آموزشی برای والدین و مربیان بر اساس آموزه‌های قرآنی برگزار گردد، و الگوی بومی تربیت آینده‌نگر اسلامی در برنامه‌ریزی درسی و تربیتی کشور نهادینه شود.