فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در اندیشه اسلامی‌ حیا به عنوان یک فضیلت اخلاقی نقش تعیین‌کننده‌ای در تنظیم رفتارهای فردی و اجتماعی ایفا می‌‌کند. در جهان مدرن که با چالش‌های متافیزیکی همچون نهیلیسم مواجه است این پرسش مطرح می‌شود که آیا حیا می‌تواند به عنوان یک سازوکار معرفتی _ تربیتی انسان معاصر را در عبور از بحران معنویت یاری رساند؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی_ تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه‌ای به بررسی نقش حیای مبتنی بر آموزه‌های اسلامی ‌در مقابله با پوچ‌گرایی در دنیای معاصر می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد حیا به عنوان یک مکانیسم تربیتی، نخست با تثبیت عالم دینی از طریق تقویت مبانی معرفتی (معرفت الله و معرفت النفس) و سپس با تنظیم ساحت خیال و تمایلات، می‌تواند در برابر گسیختگی ناشی از نهیلیسم عمل کند. این پژوهش نشان می‌دهد که حیای توحیدی نه یک فضیلت فردی و انفعالی، بلکه یک سازوکار تربیتی اجتماعی و فعال است که با پیوند زدن انسان به حقیقت متعالی امکان گذار از بحران‌های معنوی عصر حاضر را فراهم می‌کند. کلمات کلیدی: نقش تربیتی حیا، انسان معاصر، فرهنگ غرب، پوچ‌گرایی، کنترل خیال.