فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ورزش در ایران معاصر، میدانی اجتماعی-نمادین برای برساخت و بازتعریف هویت‌های قومی از خلال «بدن‌مندی» و فرهنگ هواداری است. این پژوهش با هدف واکاوی انسان‌شناختی چگونگی ترسیم مرزهای نمادین هویت در میان سه گروه قومی ترکمن، مازندرانی و گیلک در شمال ایران انجام شده است. با رویکرد تفسیری و توصیفی، روش پژوهش، مردم‌نگاری چندمکان‌مند مبتنی‏بر مشاهده مشارکتی، مصاحبه‌های عمیق و تحلیل نشانه‌شناختی دلالت‌های نمادین در رویدادهای ورزشی است. چهارچوب نظری بر مفاهیم مرزهای هویتی (بارث)، فنون بدن (موس) و اجراهای نمادین استوار است. یافته‌ها نشان می‌دهد که والیبال و اسب‌سواری (در ترکمن‌صحرا)، کشتی (در مازندران) و فوتبال (در گیلان)، به‏مثابۀ «ذخایر نمادین»، امکان نمایش عمومی تعلق قومی و تمایز میان «ما» و «دیگری» را فراهم می‌کنند. این کنش‌های بدنی و آیینی، تفاوت‌های قومی را از قالب تقابل‌های خشونت‌آمیز به‏سمت رقابت‌های قاعده‌مند و «توصیف‌های پُرمایه» از هویت سوق می‌دهند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که میدان ورزش در شمال ایران، از طریق مدیریت نمادین تفاوت‌ها و تبدیل تنش‌های بالقوه به رقابت‌های کنترل‌شده، نقشی کلیدی در تسهیل هم‌زیستی مسالمت‌آمیز و ادغام قومیت‌ها در چهارچوب هویت ملی ایفا می‌کند.