فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بازارهای سنتی ایران نبض هویت شهری بودند و زیست‌بوم پیچیده‌ای هستند که تجارت، فرهنگ و تعامل اجتماعی را در هم تنیده‌اند. با توجه به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف فهم عمیق ریتم بازار سنتی شاهزاده فاضل یزد و با روش مردم‏نگاری انجام شده است. جهت دستیابی به شناختی بی واسطه، داده‏های پژوهش طی چهار ماه حضورِ مستمر و درگیرانه در میدان تحقیق و از طریق مشاهدۀ مشارکتی و مصاحبه‏های عمیق مردم‌نگارانه گردآوری شد. تحلیل داده‏ها بـه‏روش نظام‌مند جیمز اسپرادلی و برمبنای تحلیل قلمرو، تحلیل گونه‌شناختی، و تحلیل مؤلفه‌ای صورت گرفـت تا لایه‏های معنایی پنهان آشکار شود. به‏منظور تحلیل یافته‌ها از مفاهیم میدان بوردیو و ریتم فضایی لوفور، پول از نگاه زلیزر، چانه‌زنی پری و بلاک استفاده شد. مطابق بــا یـافته‌های پژوهش، ریتم بازار شاهزاده فاضل از تعامل پیچیدۀ میـــان ریتم‏های بدنی، الگوهای حرکتی، ساختار فضایی کالبدی، ادراکات حسی، چرخه‌های زمانی، کاربردهای زبانی، تنوع کنشگران، مناسبات اجتماعی، و سودای گذشته برساخته می‌شود. این ریتم‌ها نه‏تنها الگوهای حرکت و زمان‌مندی بازار را تنظیم می‌کنند، بلکه به بازتولید مداوم بازار به‏مثابۀ یک فضای اجتماعی پویا و میدان تعاملات روزمره می‏انجامند. در این فرایند، طیف وسیعی از کنشگران شامل بازاریـــان، مشتریان، گردشگران، بازرسان اصناف، و کنشگران ترافیکی با عادت‏واره‏های متفاوت خود در ساخت ریتم بازار نقش دارند. بنابراین، فهم بازارهای سنتی از خلال نگاه محدود و دوگانۀ اقتصاد/میراث امکان‏پذیر نیست و تمرکز بر تحلیل ریتم‌های اجتماعی، زبانی، زمانی، و فضایی چشم‏انداز تحلیلی بسیار گسترده‏تری را برای مطالعۀ بازار فراهم می‌کند.