راهبردهای سامان دهی فضایی-مکانی سکونتگاه های غیررسمی (مطالعه موردی: تپه مراد آب کرج)
نویسندگان
1 استادگروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترای شهر سازی، گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، قزوین، ایران
3 دانشیار گروه شهرسازی، واحدقزوین، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، قزوین، ایران
doi
10.22034/ispdrc.2024.2026406.1094چکیده
پژوهش حاضر با هدف تدوین راهبردهای ساماندهی فضایی–مکانی سکونتگاههای غیر رسمی صورت پذیرفت. در این راستا با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی بهصورت تلفیقی از روشهای کمی و کیفی اقدام به تجزیهوتحلیل اطلاعات گردید. نمونه تحقیق شامل 50 نفر از کارشناسان و متخصصان شهری میباشد که بهصورت هدفمند نمونهگیری شدهاند. در راستای دستیابی به اهداف پژوهش، در ابتدا از تحلیل سوات و پسازآن از ماتریس QSPM استفاده گردید. در ادامه نیز از آزمون T–test جهت ارزیابی وضعیت موجود سکونتگاه غیر رسمی تپه مراد آب کرج استفاده شده است. نتایج حاصل از تحلیل سوات منجر به شکلگیری 14 قوت، 26 ضعف، 17 فرصت و 17 تهدید گردید. در ادامه با استفاده از برنامهریزی استراتژیک کمی (QSPM) اقدام به تدوین راهبرد ساماندهی فضایی–مکانی این سکونتگاه پرداخته شد. نتایج حاصل از تحلیل سوات منجر به شکلگیری 14 قوت، 26 ضعف، 17 فرصت و 17 تهدید گردید. همچنین بر اساس نتایج حاصل از برنامهریزی استراتژیک کمی، 5 راهبرد جهت ساماندهی سکونتگاه غیر رسمی در تپه مراد آب کرج شناسایی گردید که شامل: تهیه طرح مطالعاتی جامع ساماندهی مرتبط با بازآفرینی شهری پایدار در قالب برنامه جامع اقدام مشترک با توجه به سطوح زمانی کوتاهمدت، میانمدت، بلندمدت و مشخص کردن نقش هرکدام از سازمانها و نهادهای دولتی، خصوصی و مشارکت مردمی؛ تسهیل ورود بخش خصوصی به پروژههای بازآفرینی شهری؛ ساماندهی محلات سکونتگاههای غیر رسمی؛ استفاده از ظرفیتهای ساکنین سکونتگاههای غیر رسمی جهت بازآفرینی محلات هدف و ایجاد اشتغال؛ افزایش امنیت و جلوگیری از بروز آسیبهای اجتماعی از طریق حضور پذیر نمودن فضاهای شهری موجود در محلات میباشد. بهعلاوه نتایج حاصل از آزمون t–test نشان داد که هیچ یک از شاخصهای مطرح شده در این سکونتگاه در وضعیت مطلوبی قرار نداشته و میانگین نمرات بهدستآمده از پاسخگویان در سطح معناداری 01/0 کمتر از میانگین نظری میباشد.