فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نفس شناسی یکی از مهم ترین معرفت های انسان شناسی عرفانی است که در آن، صعود انسان از وضعیت موجود به جایگاه غایی اش از طریق سلوک امکان‌پذیر می شود. نفس در سلوک مسافر و راهبر است و به میزان آگاهی از خود و ظرفیت هایش، رشد می کند و به مدارج بالاتر می رود. این مقاله با بررسی تفسیر مخزن العرفان بانو امین با روش توصیفی ـ تحلیلی، به تبیین نفس‌شناسی او می پردازد. امین در بیان مراتب نفس، به سه نوع تقسیم بندی می‌پردازد. تقسیم عارضی به اعتبار حَشر و تقسیم ماهوی به اعتبار «معرفت به خود» و «سنخیت با هستی». توصیف امین از نفس در دو سطح است: سطح وجودی که گویای ظرفیت های بالقوه نفس است؛ سطح طبیعی که بیشتر بر ناسوتی و نازل بودن نفس اشاره دارد. نفس بالقوه به هر چیزی رو کند، صفات آن‌را اخذ می کند؛ از این رو، سلوک ضرورت می یابد. البته در اندیشة امین نقطة شروع برای سالک متوقف بر اعطای الهی است.