فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

      نهج‌البلاغه به‌عنوان منبعی غنی از آموزه‌های تربیتی، ظرفیت‌های گسترده‌ای برای ارائه الگوهای کارآمد در تعلیم و تربیت معاصر دارد. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای، به تحلیل مفهوم «موعظه» و واژگان هم‌ریشه و مترادف آن در نهج‌البلاغه، به‌ویژه در نامه ۳۱، پرداخته است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که روش‌های تربیتی مبتنی بر موعظه در این نامه چه مؤلفه‌ها و کارکردهایی دارند. یافته‌ها نشان داد که هر یک از واژگان هم‌معنای موعظه به بُعدی خاص از فرآیند تربیتی در نهج‌البلاغه اشاره دارد؛ از جمله «نصح» بر خلوص نیت، «ارشاد» بر عقلانیت، «تذکیر» بر یادآوری،  «وصیت» بر توصیه دلالت دارد. همچنین، امام علی (ع) در این نامه از راهبردهایی چون معادباوری، واقع‌بینی، تحریک عواطف و بهره‌گیری از تشبیه و تمثیل برای تعمیق اثرگذاری تربیتی استفاده کرده‌اند. براین‌اساس، می‌توان نتیجه گرفت که شیوه‌های تربیتی امام علی (ع) ضمن اتکاء بر مبانی الهی و انسانی، قابلیت بومی‌سازی و الگوبرداری در نظام‌های آموزشی معاصر را داراست و می‌تواند راهکارهایی نوین برای مواجهه با چالش‌های تربیتی امروز ارائه دهد.