ارتباط میان راهبرد فناوری و راهبرد کلان در سطح شرکت‌های دارای کسب و کار متنوع

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد MBA، دانشگاه صنعتی مالک اشتر

3 دانشجوی دکتری سیاست‌گذاری علم و فناوری، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

doi
چکیده

این مقاله به موضوع راهبرد فناوری و ارتباط آن با راهبرد کلان در شرکت‌های دارای کسب و کارهای متنوع می‌پردازد. در دو دهه گذشته، هم‌راستایی راهبرد فناوری و راهبرد کسب و کار، یکی از محورهای مهم پژوهشی را در دو حوزه راهبردی و مدیریت فناوری به خود اختصاص داده است. تمرکز این تحقیقات بیش‌تر بر بنگاه‌های دارای کسب و کار واحد بوده و در همین خصوص چارچوب‌ها، مدل‌ها و ابزارهای تصمیم‌گیری مختلفی توسعه یافته و به‌وسیله شرکت‌ها به‌کار گرفته شده‌اند. علی‌رغم این‌که شرکت‌های دارای کسب و کارهای متنوع، نقش مهمی را در اقتصاد کشورها ایفا می‌کنند و به دلیل برخورداری از دارایی‌های فناورانه مختلف، نیازمند برنامه جامع و کلان راهبردی در زمینه فناوری هستند، تعداد اندکی از پژوهش‌ها به این موضوع پرداخته‌اند و خلأ وجود چارچوبی نظری در این زمینه، احساس می شود. هدف این مقاله دستیابی به چارچوب اولیه بر مبنای مطالعه ادبیاتی و بر اساس رویکرد قیاسی، با استفاده از روش تحلیل محتوی است. به همین منظور ده‌ها منبع در زمینه‌های راهبرد فناوری، مدیریت فناوری، مدیریت شرکت‌های مادر و راهبرد تنوع بررسی شده‌اند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که مفهوم راهبرد فناوری در سطح شرکت‌های مادر (گروه) به وسیله صاحب‌نظران دو حوزه راهبرد و مدیریت فناوری پذیرفته شده و ضرورت ارتباط آن با راهبرد کلان این شرکت‌ها ، تأکید شده است. در این تحقیق همچنین مؤلفه‌های راهبرد فناوری در سطح گروه و نحوه شکل‌گیری آن مبتنی بر راهبرد کلان گروه ، شناسایی و تبیین شده و بر همین اساس چارچوب نظری اولیه پیشنهاد شده است که می‌تواند مبنایی برای مطالعات بعدی در این حوزه قرار گیرد.