اثر سطوح مختلف پروبیوتیک غنی شده با سلنیوم بر عملکرد رشد و فراسنجه‌های خونی گوساله‌های شیرخوار

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استاد، گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران،

3 استاد، گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران،

4 استاد، گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران،

5 استاد، گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران،

doi
10.22069/ejrr.2024.22339.1952
چکیده

سابقه و هدف: مواد معدنی عمدتاً نقش مهمی در حفظ ویژگی‌های محیط شکمبه نسخوارکنندگان ایفا می‌کنند و الگوی تخمیر را بهبود می‌دهند. سلنیوم از جمله مواد معدنی کم‌مصرف و ضروری می‌باشد، که با بهبود ایمنی و کـاهش برخی از بیماری‌هـا مرتبط بوده و با مشارکت در ساختمان آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز نقش مهمی را در سیستم آنتی‌اکسیدانی ایفا می‌کند. این مطالعه به‌منظور مقایسه تأثیر منابع کیلاته سلنیوم بر عملکرد رشد، خوراک مصرفی، فراسنجه‌های خونی و وضعیت سلامتی گوساله‌های شیرخوار بود.مواد و روش‌ها: در این مطالعه تعداد 80 رأس گوساله تازه متولد شده نژاد هلشتاین با میانگین وزنی 1±35 کیلوگرم، از بدو تولد و قبل از اولین شیردادن انتخاب شده و در قالب 4 تیمار در طرح بلوک کامل تصادفی تقسیم‌بندی شدند. گروه اول به‌عنوان گروه شاهد، تیمارهای دوم، سوم و چهارم به ترتیب مقادیر 15/0، 30/0 و ppm 45/0 پروبیوتیک غنی‌شده با سلنیوم را دریافت کردند (به ترتیب SE0.15، SE0.3 و SE0.45). زمان از شیرگیری بر اساس برنامه‌ی گاوداری و دوره تغذیه هر تیمار مدت 75 روز به‌صورت مخلوط در استارتر در نظر گرفته شد. طی دوره آزمایش فراسنجه‌های عملکردی شامل، میانگین افزایش وزن، قد، میانگین ماده خشک مصرفی روزانه و کل و همچنین وضعیت سلامتی گوساله‌ها با استفاده از ارزیابی قوام مدفوع و سلامت گوساله‌ها با استفاده از شاخص امتیازدهی ویسکانسین ارزیابی شد.یافته‌ها: نتایج این آزمایش نشان می‌دهد تیمار SE0.45 که استارتر مکمل شده با مقدار ppm 45/0 پروبیوتیک غنی‌شده با سلنیوم را دریافت کرده بودند، میانگین وزن بیشتری نسبت به گروه شاهد داشتند (خطی و درجه دوم، P<0.05). افزودن سلنیوم سبب بهبود میانگین خوراک مصرفی در طی دوره آزمایشی شد. تیمار SE0.45 بهترین عملکرد را از این نظر نسبت به گروه شاهد داشت (خطی و درجه دوم ، P<0.05). بر اساس نتایج این آزمایش، غلطت آلبومین خون گروه‌های تیماری دریافت کننده پروبیوتیک غنی شده با مکمل سلنیوم نسبت به گروه شاهد بالاتر بود (خطی، درجه دوم و درجه سوم، P<0.05). همچنین میانگین غلظت گلوتاتیون پراکسیداز در گروه‌های تیماری دریافت کننده سلنیوم بالاتر از گروه شاهد بود (خطی، p<0.05). نتایج این آزمایش نشان می‌دهد که افزودن پروبیوتیک غنی‌شده با سلنیوم در سطوح 3/0 و 45/0 قسمت در میلیون به جیره گوساله‌های شیرخوار سبب افزایش میانگین قد جدوگاهی در انتهای دوره آزمایش نسبت به گروه شاهد شده است (خطی و درجه دوم، P<0.05). میانگین افزایش قد روزانه گوساله‌ها در دوره قبل از شیرگیری (75 روزگی) در گروه‌های دریافت کننده پروبیوتیک غنی شده سلنیوم بالاتر از گروه شاهد بود (خطی، درجه دوم و سوم، P<0.05). نتایج کشت میکروبی نمونه‌های مدفوع نشان می‌دهد تعداد باکتری‌های کلی فرم در گروه دریافت کننده 45/0 ppm پروبیوتیک غنی شده مکمل سلنیوم نسبت به گروه شاهد پایین‌تر بود (خطی، P<0.05). حال آنکه، جمعیت باکتری‌های گونه لاکتوباسیلوس در این گروه تیماری بیشتر از گروه شاهد بود (خطی و درجه دوم، P<0.05).نتیجه‌گیری: افزودن سلنیوم به جیره غذایی گوساله‌های شیرخوار علاوه بر اثر بر رشد قد و وزن، سبب بهبود سیستم آنتی اکسیدانی در خون شده و همچنین باعث بهبود شرایط میکروفلوری روده گوساله‌ها شد. بر اساس نتایج رگرسیونی به‌دست آمده مقدار دوز بهینه مکمل سلنیوم در جیره گوساله‌های شیرخوار تا زمان از شیرگیری عددی بین 11/0 تا 41/0 ppm محاسبه گردید. میانگین مقادیر دوزهای بهینه به‌دست آمده برای کل صفات معنی‌دار معادل دوز 3/0 ppm سلنیوم می‌باشد.