بازشناسی تحلیلی عوامل رشد شخصیت از نگاه قرآن کریم

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه اراک

doi
10.22034/iued.2025.2053437.2744
چکیده

شخصیت انسان یکی از پیچیده‌ترین ابعاد وجودی اوست که از دیرباز مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است. در این میان، آموزه‌های دینی و به‌ویژه تعالیم قرآن کریم، به عنوان منبعی وحیانی و جامع، در شکل‌دهی و ارتقای شخصیت انسان نقش اساسی دارند. رشد شخصیت انسان فرآیندی پیچیده و پویاست که تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. قرآن کریم نه تنها به معرفی معیارهای شخصیت سالم و متعالی پرداخته، بلکه عوامل مؤثر بر رشد شخصیت را نیز به دقت تبیین کرده است. پژوهش حاضر با ابزار گردآوری کتابخانه­ای-استنادی و روش توصیقی-تحلیلی و کاربست رویکرد تحلیل محتوا و با تکیه بر قرآن کریم، درصدد تحلیل و تبیین عوامل تأثیرگذار در رشد شخصیت انسانی است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که قرآن کریم به‌عنوان یک منبع الهام‌بخش، به اهمیت عوامل وراثتی و محیطی در رشد شخصیت تأکید دارد. این مقاله نشان می‌دهد که عوامل زیستی و وراثتی به‌عنوان پایه‌های اولیه شخصیت، در کنار عوامل محیطی و اجتماعی، به شکل‌گیری هویت و رفتار فرد کمک می‌کنند. عوامل محیطی نیز شامل چهار دسته خانواده، تجربه­های زندگی، فرهنگ و گروه­ها و نقش­هاست که هر کدام سهم بسزایی در رشد شخصیت انسانی و دستیابی انسان به کمال نقش دارند.

کلیدواژه‌ها