پیوند استعاری دل با دیگر اعضای بدن در غزلیات حسن دهلوی (پژوهشی بر اساس نظریۀ معاصر استعاره)
نویسندگان
1 استادیار زبانشناسی دانشگاه پیام نور
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور
doi
10.22111/jsr.2018.4618چکیده
عضو دل به جهت جایگاه مرکزی خود در بدن انسان از اهمیت ویژهای برخوردار است. بررسی مفهومسازیهایی که در زبان فارسی در خصوص اعضای بدن انجام شده، نشان میدهند که عضو دل بیش از هر عضو دیگری در این مفهومپردازیها دخیل بوده است. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط مفهومسازیهای عضو دل با دیگر اعضای بدن در غزلیات حسن دهلوی بر اساس نظریۀ معاصر استعاره یا استعارۀ مفهومی است. این بررسی به شیوۀ توصیفی- تحلیلی و بر اساس مفاهیم نظریۀ معاصر استعاره انجام پذیرفته است. کلیاتی در خصوص استعارۀ سنتی و نیز مفهومی و بررسی برخی بیتهای مشتمل بر ارتباط دل با دیگر اندامهای بدن در غزلیات حسن دهلوی بر پایۀ نظریۀ استعارۀ مفهومی بخشهای اصلی این پژوهش را تشکیل میدهند. یافتههای این پژوهش بر این تاکید دارند که نظریۀ معاصر استعاره ابزار مناسبی برای تبیین پیوند استعاری دل با دیگر اعضای بدن در غزلیات حسن دهلوی است. بررسی استعارههای موجود نشان از آن دارد که دهلوی برای بیان پیوند دل با دیگر اعضاء، از انواع استعارههای هستیشناختی بهره برده و استعارههای «عضو بدن شیء/ ماده است»، «عضو بدن انسان است» و «عضو بدن ظرف است» در این مفهومسازیها نقش اساسی داشتهاند.