روابط تجّاری با هند در نخستین سالهای قرن بیستم میلادی و تأثیرآن بر اقتصاد ایران تا آغاز جنگ جهانی اول(1317ق./1900م تا 1332ق./ 1914م)
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور
doi
10.22111/jsr.2018.4619چکیده
تجارت ایران و هند در آستانة مشروطه افزایش یافت و این امر موجب دگرگونی در جامعه ایران شد. مسأله اصلی تحقیق بازشناسی چگونگی و پیامدهای روابط تجاری بین ایران و هند است. هدف تحقیق ارائه تحلیل تازهای از تأثیر روابط بازرگانی ایران و هند بر اقتصاد ایران در آغاز قرن بیستم میلادی و فرصتها و تهدیدهای این مناسبات است. رویکرد تحقیق حاضر «کیفی»و «توصیفی – تحلیلی» است و دادهها به روش «اسنادی»و بر پایۀ منابع «کتابخانهای»گردآوری شدهاند. فرضیه پژوهش این است که افزایش مبادلات تجاری با هند در آن برهه از زمان، از یک سو بر تولیدات داخلی اثر گذاشت و از سوی دیگر به رشد تفکر نوگرایی و بروز مشروطه کمک کرد. یافتههای پژوهش نشان می دهد که در آستانة مشروطه فعّالیّت بازرگانی بین دو کشور افزایش یافت و بر اثر ارتباط زرتشتیان ایران با پارسیان هند و رفت و آمد بازرگانان، زمینة برخی تحوّلات نوگرایانه فراهم آمد؛ لیکن پس از پیروزی مشروطه به دلیل بروز ناامنی و مداخله بیگانگان، روند توسعة اجتماعی که بر پایه تجارت با هند آغاز شده بود، کاهش یافت و اقتصاد کشور آسیب دید. پس از بستن قرارداد 1907م. با روسیه نیز انگلستان بر اقتصاد جنوب ایران چیرگی کامل یافت.
