نقش فطرت و تقویت آگاهانه ی آن در آرامش‌بخشی به آسیب‌دیدگان حوادث طبیعی

نویسندگان

1 طلبه‌ی سطح چهار، حوزه‌ی علمیه‌ی قم، قم، ایران.

2 استادیار گروه حدیث، دانشکده علوم و معارف حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث، تهران، ایران

doi
10.22034/iued.2025.2043274.2688
چکیده

زمین، نعمت خدا، برای زیست آرام بشر است. به حکم مادی بودن دنیا، روی دادن پدیده‌‌های طبیعی چون زلزله و سیل و... امری اجتناب‌ناپذیر است. این پدیده‌ها صرف‌نظر از فواید و حکمت‌هایشان، منشأ ترس و اضطراب انسان هستند. با لحاظ پیامدهای ناگوار اضطراب بر شئون حیات و آینده‌ی حادثه‌دیدگان، پرداختن به علاج آن ضروری است. پژوهش حاضر درصدد رفع اضطراب و ایجاد آرامش در افراد مصیبت‌زده از راه تقویت ندای فطرت خداشناسی است. در این راه تلاش شده است به روش توصیفی-تحلیلی و شیوه‌ی کتابخانه‌ای و با کمک آیات قرآن، ابتدا و پس از تعریف فطرت و اشاره به‌ کارکردهای فطرت خداشناسی و ندای آن در سختی‌‌ها، راهکار کلی قرآنیِ نیل به آرامش بیان گردد؛ سپس به‌عنوان زیرمجموعه‌ی این راه کلی، با پرداخت به ندای فطرت خداشناسی که عادتاً نیمه یا ناخودآگاه است، ضرورت تقویت آگاهانه‌ی آن برای تحصیل آرامش بیشتر تبیین شود. برای این کار، باید نوع مواجهه با حوادث را تغییر داد. این مهم با کاربست عقل و اندیشه، در فرایندی مشتمل بر چهار گام سامان می‌‌یابد که فرد در این گام‌ها، به‌ترتیب حادثه را کوچک می‌‌یابد، به ضعف مفرط خویش در این جهان واقف می‌‌شود، با درک شبیه همین ضعف در میان همنوعان، بی‌پناهی خود را کاملاً حس می‌کند و درنهایت، از ممکنات، قطع امید می‌‌نماید و فطرتش او را به خالق عالم و منبع آرامش رهنمون می‌‌شود. در انتها، از بیان برخی آثار دیگرِ تربیتی و معرفتی این رویکرد نیز غفلت نشده است.