راه‌کارهای مقاوم‌سازی خانواده در اخلاق نقلی با تأکید بر کتاب ایمان و کفر الکافی

نویسندگان

1 استادیار گروه اخلاق نظری پژوهشکده اخلاق و روان‌شناسی، پژوهشگاه قرآن و حدیث، قم ایران

doi
10.22034/iued.2025.2045692.2702
چکیده

چکیده پایداری و حفاظت از ارزش‌های اصیل اخلاقی و دینی خانواده در جامعه‌ای که با چالش‌ها و تهدیدهای اخلاقی روبه‌روست، نیازمند ارائه‌ی راهکارهای کارآمد است. اخلاق نقلی به‌عنوان یکی از مکاتب چهارگانه‌ی اخلاق اسلامی، بر مجموعه‌ای از آیات و روایات اخلاقی تکیه دارد. بازخوانی منابع اخلاق نقلی و استخراج آموزه‌های مرتبط با استقامت در جامعه‌ی تهدید می‌تواند راهکارهای عملی و کاربردی را برای مقاوم‌سازی خانواده ارائه دهد. پرسش محوری این پژوهش عبارت است از اینکه اخلاق نقلی چه راهکارهایی را برای تقویت مقاومت خانواده در مواجهه با تهدیدهای اخلاقی و اجتماعی ارائه می‌دهد. روش تحقیق این پژوهش تحلیلی و توصیفی بر مبنای منابع حدیثی است. بدین منظور، کتاب ایمان و کفر از الکافی به‌عنوان منبع اصلی تحقیق انتخاب‌شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سه دسته راهکار می‌توان بر اساس آموزه‌های اخلاق نقلی پیشنهاد کرد: ۱. راهکارهای مبتنی بر مبانی دین‌شناختی و انسان‌شناختی مانند سرمایه‌گذاری بر فضایل اصلی، توجه به کیفیت عمل، حمایت عاطفی و تکلیف متناسب با توان فرد؛ ۲. راهکارهای سلبی مانند صبر، تقیه و ورع؛ ۳. راهکارهای ایجابی مانند ارتقای سواد ارزشی-اخلاقی، حفظ کرامت فردی، تقویت عزت اجتماعی و تحکیم روابط میان مؤمنان.