فرآیند شکل‌گیری خشونت زنان علیه زنان، پژوهشی کیفی بر روی زنان ساکن شهر تهران

نویسندگان

1 گروه جامعه‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران،

2 گروه جامعه‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه جامعه‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/jasi.2026.733658
چکیده

این پژوهش با هدف تبیین اجتماعی-فرهنگی خشونت زنان علیه زنان انجام شده است. در حالی‌که خشونت علیه زنان اغلب به‌عنوان پدیده‌ای ناشی از سلطه مردان بررسی شده، این پژوهش به بررسی نقش خود زنان در اعمال خشونت علیه هم‌جنسان‌شان پرداخته و تلاش دارد ابعاد مختلف این پدیده را روشن سازد. برای دستیابی به این هدف، از نظریه‌های تضاد منافع و یادگیری اجتماعی بهره گرفته شده است.این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحقیق نظریه زمینه‌ای انجام شده است مشارکت‌کنندگان این مطالعه بیست نفر از زنان خشونت‌دیده هستند که در مناطق یکم، دوم، شانزدهم و هفدهم شهر تهران به‌صورت هدفمند و مبتنی بر اشباع نظری انتخاب شده‌اند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، پرسش‌نامه، مشاهده و تحلیل اسناد و مدارک بوده است.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ساختارهای خانوادگی، روابط میان همکاران و همسایگان، الگوهای یادگیری اجتماعی و موقعیت‌های تضاد منافع، از مهم‌ترین عوامل در شکل‌گیری خشونت زنان علیه زنان هستند. همچنین، زن‌ستیزی درونی‌شده، که به معنای پذیرش و بازتولید کلیشه‌های تبعیض‌آمیز توسط خود زنان است، نقش به‌سزایی در تقویت این نوع خشونت ایفا می‌کند. این پدیده می‌تواند به استمرار چرخه خشونت در روابط بین زنان منجر شود و آن را به یک امر نهادینه‌ تبدیل کند. یافته‌های این پژوهش، زن‌ستیزی درونی‌شده را در تجربه‌ی زیسته‌ی نمونه‌ی مورد مطالعه و از دریچه‌ی نگاه آنان تبیین می‌کند.